Negen van Pentakels: betekenis en symboliek van de tarotkaart

De kaart in het kort

Het beeld van de kaart

In de Sol da Alma Tarot staat een jonge vrouw, van opzij gezien, midden in een wijngaard aan het einde van de zomer. Haar bruine haar is opgestoken in een knot, met rode rozen en een kleine glinsterende speld, en ze draagt een lange, ivoorkleurige jurk met blote schouders, bedrukt met grote roze, oranje en blauwe bloemen. Op haar rechterhand, beschermd door een witte handschoen, zit een roofvogel met een lichte borst en een bruine rug, zonder kap, naar haar toe gekeerd. De vrouw heeft haar ogen bijna gesloten en kijkt sereen. Aan de wijnranken die de scène omlijsten hangen trossen paarse druiven en, daartussen, gouden munten met sterren, opgehangen als vruchten. Op de achtergrond, tussen de rijen van de wijngaard en het goudkleurige gras, leidt een heuvel naar een herenhuis met een rood dak en, hoger nog, naar een kasteel met spitse torens, onder een blauwe lucht met witte wolken.

In de Rider-Waite-Smith, uit 1909, is de scène vergelijkbaar, en daar is het schilderij van de Sol da Alma van uitgegaan: een vrouw in een lange tuniek, bedrukt met rode bloemen, staat in een tuin met wijnranken en druiventrossen, met een vogel met een rode kap op haar gehandschoende hand. De negen munten liggen opgestapeld op de grond en tussen de planten, links en rechts van haar, en op de achtergrond is een huis te zien. Aan haar voeten, aan de onderrand van de kaart, zit een kleine slak. De Sol da Alma volgt deze iconografie – de vrouw alleen, de wijngaard, de vogel op de handschoen, het huis in de verte –, maar verandert de details: de munten hangen als vruchten aan de wijnranken, en niet op de grond; de vogel heeft geen kap; en op de achtergrond verschijnt, naast het huis, een kasteel. De slak is er niet.

In de Tarot van Marseille heeft de Neuf de Deniers geen scène: het zijn negen munten tussen bladornamenten. De vrouw, de wijngaard en de vogel zijn een schepping van de Rider-Waite-Smith.

De symboliek, detail voor detail

De kaart spreekt over een rijkdom waarvan in alle rust wordt genoten, en over een vrijheid die zwaar bevochten is. Elk detail voegt een nuance toe.

De vrouw alleen

Zelfstandigheid. Ze is niet alleen omdat ze verlaten is: ze is alleen omdat ze geen gezelschap nodig heeft om zich goed te voelen. Het is het beeld van iemand die zichzelf genoeg is.

De roofvogel

De wilde natuur, getemd door discipline. Een valk sluit je niet op: je richt hem af, met jaren geduld. De vogel op de hand spreekt over zelfbeheersing, over impulsen die hebben leren gehoorzamen.

De witte handschoen

Verfijning en bescherming. Er is een handschoen nodig om een vogel met scherpe klauwen vast te houden: elegantie is hier ook een vorm van voorzichtigheid.

De munten aan de wijnranken

Op het schilderij van de Sol da Alma groeit het geld als vrucht. Het is niet uit de lucht komen vallen: het is oogst, het resultaat van werk dat zijn tijd heeft gehad, zoals dat van een wijngaard.

De rijpe druiven

Overvloed en het einde van de zomer. De druif is de vrucht die men pas na veel zorg oogst, en die daarna nog wijn geeft – een genoegen dat tijd vraagt.

De bloemenjurk

Levensvreugde, liefde voor mooie dingen. De vrouw kleedt zich niet om te werken, maar om te genieten.

De half gesloten ogen

Tevredenheid. Ze zoekt niets, ze bewaakt niets: ze proeft het moment.

Het huis en het kasteel op de achtergrond

Opgebouwde zekerheid. Er is een thuis om naar terug te keren, en een vermogen dat haar beschermt.

De rozen in het haar

Genegenheid en zintuiglijk genot. De Negen van Pentakels is geen sobere kaart: hij weet te genieten van wat hij heeft.

Het getal negen

Het uiterste van de reeks: de Aarde tot het uiterste gedreven, in de vorm van volkomen comfort – en ook van het risico zich daarin op te sluiten.

De geschiedenis van de Negen van Pentakels

In de eerste tarotspellen uit Noord-Italië, in de vijftiende eeuw, en in de spellen van Marseille, die tussen de zeventiende en de achttiende eeuw hun vaste vorm kregen, was de Negen van Pentakels een telkaart: negen getekende munten, zonder figuur. Ze diende voor het tarocchi-spel en had geen eigen waarzeggende betekenis.

Aan het eind van de negentiende eeuw gaf de Hermetische Orde van de Golden Dawn elke genummerde kaart een titel en een astrologische toeschrijving. De Negen van Pentakels kreeg Venus in Maagd en de titel „Heer van Materieel Gewin” – het gewin dat komt, niet door geluk, maar door een soort voortdurende zorg.

In 1909 gaven Arthur Edward Waite en Pamela Colman Smith haar de scène die men vandaag herkent: een vrouw met een vogel op haar pols, te midden van een grote overvloed aan wijnranken, in de tuin van een herenhuis. In het boek dat bij het spel hoorde, gaf Waite haar als betekenissen voorzichtigheid, veiligheid, succes, verwezenlijking, zekerheid en onderscheidingsvermogen. De Sol da Alma Tarot volgt deze lezing en deze figuur, en benadrukt het idee van oogst door de munten aan de wijnranken te laten groeien.

De Negen van Pentakels rechtop: de betekenis

Rechtop is de Negen van Pentakels de kaart van veroverde zelfstandigheid. Hij spreekt over iemand die op een punt is gekomen waarop hij kan leven van wat hij heeft opgebouwd, zonder iemand iets te hoeven vragen. Het is financiële onafhankelijkheid, maar ook emotionele onafhankelijkheid: het welzijn van wie goed is met zichzelf en de ander niet nodig heeft om zich heel te voelen.

Het is ook de kaart van verdiend comfort en rustig genoegen. Hij zegt dat het tijd is om te genieten: van een huis, een tuin, een reis, mooie dingen, vrije tijd. Er is geen schuld in dit genoegen, want het is verdiend. De kaart begunstigt alles wat met smaak te maken heeft, met levenskwaliteit, met goed voor zichzelf zorgen.

Wat haar onderscheidt van gewone rijkdom, is de discipline. De vogel op de handschoen zit daar niet toevallig: hij is afgericht. De vrouw van de Negen van Pentakels is gekomen waar ze is omdat ze kon wachten, sparen, nee zeggen wanneer dat nodig was. Haar vrijheid is de vrucht van een lange zelfbeheersing.

De Negen van Pentakels omgekeerd

Omgekeerd verliest de Negen van Pentakels de tuin niet: hij houdt op ervoor te zorgen. De zelfstandigheid verzwakt en de afhankelijkheid keert terug – van een partner, een familie, een baan waaruit men niet weg kan. Hij kan spreken over een zekerheid die solide lijkt maar uiteindelijk rust op de middelen van iemand anders, of over een vrijheid die meer kost dan men dacht.

Hij kan ook spreken over een teveel aan datzelfde comfort: meer uitgeven dan men heeft om de schijn op te houden, leven voor de luxe, welzijn verwarren met wat men koopt. Of over isolement – de onafhankelijkheid die eenzaamheid is geworden, de mooie tuin waar niemand binnenkomt. De kaart vraagt om weer met eigen middelen te zorgen voor wat van u is, en om u af te vragen of het comfort nog het leven dient of er de plaats van heeft ingenomen.

De Negen van Pentakels in de liefde

In de liefde is de Negen van Pentakels de kaart van wie het goed heeft alleen – en die juist daardoor in vrijheid kan kiezen. Voor wie alleen is, zegt hij dat er geen haast is: het leven is vol, en de liefde die komt, zal iets moeten toevoegen, niet een leegte moeten vullen. Hij kan ook een ontmoeting aankondigen met iemand die onafhankelijk en elegant is, die weet wat hij wil.

In een relatie spreekt hij over twee partners die elkaars zelfstandigheid respecteren, en over een comfortabel en verzorgd samenleven. Omgekeerd kan hij waarschuwen voor emotionele of financiële afhankelijkheid binnen de relatie, voor een relatie die alleen blijft bestaan om de zekerheid die ze biedt, of voor een onafhankelijkheid die zo angstvallig wordt bewaakt dat niemand meer binnen mag.

De Negen van Pentakels in werk en geld

In het werk is het de kaart van wie voor zichzelf werkt, van wie een zaak heeft die al vrucht draagt, of van wie een positie heeft bereikt waarin hij zelfstandig beslist. Hij begunstigt beroepen die met smaak en kwaliteit te maken hebben – mode, interieur, gastronomie, wijnbouw, tuinieren, luxe. Bij een vraag over een project zegt hij dat het vrucht zal dragen, maar dat het tijd nodig heeft, zoals een wijngaard.

Wat geld betreft is het een van de beste kaarten van het spel: financiële stabiliteit, spaargeld, inkomsten waarmee men goed kan leven. Omgekeerd waarschuwt hij voor uitgaven aan schijn, voor luxe boven zijn stand, of voor financiële afhankelijkheid van iemand anders.

De Negen van Pentakels in gezondheid en welzijn

Bij vragen over welzijn spreekt de Negen van Pentakels over levenskwaliteit: goede gewoonten die met discipline worden volgehouden, tijd in de buitenlucht, met plezier en zonder schuldgevoel voor zichzelf zorgen. Omgekeerd herinnert hij aan de uitwassen van comfort en aan isolement. De kaarten vervangen geen enkele vorm van gezondheidszorg: de lezing spreekt over houding en tendens, en niet over een diagnose.

De Negen van Pentakels in het spirituele leven

Op de innerlijke weg is de Negen van Pentakels de vrede van wie zichzelf kent. Het is de kaart van dankbaarheid voor wat men heeft, van het genoegen in stilte bij zichzelf te zijn, van spiritualiteit die in het dagelijks leven wordt beleefd – in de tuin, in de keuken, in de schoonheid van eenvoudige dingen. De getemde vogel is ook een beeld van de geest die heeft leren neerstrijken: de geest die niet meer alle kanten op vlucht en stil kan blijven.

De Negen van Pentakels als raad

Als raad zegt de Negen van Pentakels: geniet van wat u hebt opgebouwd. Wacht niet op iemands goedkeuring om u goed te voelen, en schaam u niet dat u van mooie dingen houdt. En hij zegt ook: bewaar uw zelfstandigheid. Zorg met uw eigen middelen voor uw tuin – het is die vrijheid, meer nog dan het comfort, die het waard is om te beschermen.

De Negen van Pentakels in de posities van een legging

In het verleden

Een periode van stabiliteit en onafhankelijkheid, of een inspanning die vrucht heeft gedragen en het heden nog steeds ondersteunt.

In het heden

Een moment van comfort en zelfstandigheid; het is tijd om te genieten van wat u hebt opgebouwd.

In de toekomst

Onafhankelijkheid in aantocht: de oogst van geduldig werk, een vrijer en comfortabeler leven.

Als obstakel

De afhankelijkheid die men niet toegeeft, de uitgaven aan schijn, of een onafhankelijkheid die zich in eenzaamheid heeft opgesloten.

Als uitkomst

De zaak wordt opgelost met zelfstandigheid en zekerheid: een resultaat waarvan u op eigen kracht kunt genieten.

Numerologie en correspondenties

De Negen is het uiterste van de reeks: haar kwaliteit tot het uiterste gedreven, ten goede en ten kwade. In Pentakels, de reeks van de Aarde, levert dat het beeld op van het materiële leven in volheid – het huis, de tuin, de oogst, genoeg geld om goed te leven. Het is het hoogste punt van comfort vóór de Tien, waarin de rijkdom niet langer van één persoon is maar van een familie. En het is ook zijn grens: volkomen comfort kan zich in zichzelf opsluiten.

In de traditie van de Golden Dawn correspondeert de kaart met Venus in Maagd. Venus is de planeet van genot, schoonheid en harmonie; Maagd het aardeteken van methode, zorg en detail. Samen beschrijven ze de vrouw van de kaart goed: een genoegen dat met discipline wordt gecultiveerd, een schoonheid die voortkomt uit veel zorg. Vandaar de titel die de orde haar gaf, „Heer van Materieel Gewin”.

Combinaties met andere kaarten

• De Keizerin — Overvloed en vruchtbaarheid in alle opzichten; een welvarend en goed verzorgd huis.
• De Zon — Een periode van groot welzijn en vreugde; erkend persoonlijk succes.
• Kracht — Zelfbeheersing: de onafhankelijkheid die voortkomt uit het vermogen de eigen impulsen te sturen.
• Tien van Pentakels — Van persoonlijke rijkdom naar familierijkdom; wat is opgebouwd, wordt gedeeld.
• Acht van Pentakels — Geduldig werk dat vrucht draagt; bekwaamheid die onafhankelijkheid brengt.
• Koningin van Pentakels — Een zelfstandige en gulle vrouw; goed beheer van huis en geld.
• De Kluizenaar — Gekozen en serene eenzaamheid; zelfstandigheid die zich naar binnen keert.
• Negen van Bekers — Volledige voldoening, een vervulde wens; materieel en emotioneel comfort.
• De Duivel — Materiële afhankelijkheid; het comfort dat een gevangenis is geworden.
• Vijf van Pentakels — Verlies van onafhankelijkheid, moeilijkheden die dwingen om hulp te vragen; of de angst te verliezen wat men heeft.
• Twee van Bekers — Een relatie tussen twee zelfstandige mensen, die elkaar in vrijheid kiezen.