Τρία των Σπαθιών: σημασία και συμβολισμός της κάρτας Ταρό

Η κάρτα με μια ματιά

Η εικόνα της κάρτας

Στο Ταρό Sol da Alma, τρία ίδια σπαθιά, με χρυσό φυλακτήρα και μήλο και καφετιά τυλιχτή λαβή, διαπερνούν μια μεγάλη, κόκκινη και γυαλιστερή καρδιά. Μπαίνουν από πάνω, ανοιγμένα σαν βεντάλια — το μεσαίο κατακόρυφα, τα πλαϊνά λοξά — και διασταυρώνονται μέσα στην καρδιά, έτσι ώστε οι αιχμές να βγαίνουν από κάτω σταυρωτά. Από τις πληγές τρέχει αίμα, που κυλά πάνω στην καρδιά και στις λεπίδες και στάζει από τις αιχμές. Το φόντο είναι ένας ουρανός καταιγίδας, σε τόνους γαλαζοπράσινους και γκρίζους, χαρακωμένος από μια ψιλή βροχή· στη δεξιά πλευρά, ανάμεσα στα σύννεφα, ανοίγει ένα μικρό, ζεστό ξέφωτο.

Στο Rider-Waite-Smith του 1909, η σκηνή είναι στην ουσία η ίδια, και από αυτήν ξεκίνησε η ζωγραφική του Sol da Alma: μια κόκκινη καρδιά τρυπημένη από τρία σπαθιά, με σύννεφα και δυνατή βροχή από πίσω. Η διάταξη των σπαθιών είναι ίδια στις δύο τράπουλες: το μεσαίο κατακόρυφα, τα πλαϊνά λοξά, να διασταυρώνονται μέσα στην καρδιά, με τις αιχμές να βγαίνουν από κάτω. Στο Rider-Waite-Smith, ωστόσο, τα σύννεφα είναι βαριά και η βροχή πέφτει σε χοντρές γραμμές· και δεν υπάρχει αίμα. Το Sol da Alma κάνει την καρδιά πιο ογκώδη και προσθέτει το αίμα που τρέχει από τις πληγές και το μικρό φως στο βάθος.

Στο Ταρό της Μασσαλίας, οι αριθμημένες κάρτες δεν έχουν σκηνή. Το Τρία των Σπαθιών δείχνει καμπύλες λεπίδες πλεγμένες σε ένα είδος οβάλ, με λουλούδια, και ένα ίσιο σπαθί να διαπερνά το κέντρο, όπως και στους άλλους περιττούς αριθμούς της σειράς.

Ο συμβολισμός, λεπτομέρεια προς λεπτομέρεια

Αυτή η κάρτα έχει λίγα στοιχεία, και όλα λένε το ίδιο πράγμα με διαφορετική ένταση. Το καθένα προσθέτει μια απόχρωση στην ιδέα της πληγής.

Η καρδιά

Τα αισθήματα, αυτό που αγαπά κανείς και εμπιστεύεται. Είναι ο στόχος της κάρτας: ο πόνος στο Τρία των Σπαθιών είναι πάντα ο πόνος εκείνου που νοιάζεται.

Τα τρία σπαθιά

Σκέψεις, λόγια, αλήθειες. Είναι ο νους — η σειρά του Αέρα — που πληγώνει την καρδιά: κάτι που ειπώθηκε, που μαθεύτηκε ή που έγινε αντιληπτό. Τρία, επειδή ο πόνος σπάνια έρχεται από μία μόνο πλευρά.

Οι διασταυρωμένες λεπίδες

Στη ζωγραφική του Sol da Alma, όπως και στο Rider-Waite-Smith, τα σπαθιά μπαίνουν από διαφορετικές γωνίες και διασταυρώνονται μέσα στην καρδιά: ο πόνος που φτάνει από πολλούς δρόμους, ανακατεύεται και πολλαπλασιάζεται.

Το αίμα

Προσθήκη του Sol da Alma: το αίμα τρέχει από τις τρεις πληγές και στάζει από τις αιχμές. Η πληγή είναι ανοιχτή και είναι πραγματική, δεν είναι ένας φανταστικός πόνος. Όμως το αίμα που κυλά είναι και αυτό που βγαίνει — αυτό που πρέπει να βγει για να κλείσει η πληγή.

Η βροχή

Τα δάκρυα, η θλίψη. Είναι και το νερό που καθαρίζει: μετά την καταιγίδα, ο αέρας γίνεται πιο διαυγής. Η βροχή είναι αυτό που επιτρέπει στον καημό να περάσει.

Τα σύννεφα

Ο βαρύς καιρός, η σκοτεινή περίοδος. Βρίσκονται πίσω από την καρδιά, όχι μπροστά της: η καταιγίδα είναι το πλαίσιο, όχι ο προορισμός.

Το ξέφωτο στο βάθος

Στη ζωγραφική του Sol da Alma, στη δεξιά πλευρά, ανοίγει ένα ζεστό φως ανάμεσα στα σύννεφα. Είναι μια μικρή λεπτομέρεια, αλλά λέει το ουσιώδες: η καταιγίδα δεν κρατά για πάντα.

Η ιστορία του Τρία των Σπαθιών

Το ταρό γεννήθηκε στη βόρεια Ιταλία, τον 15ο αιώνα, ως παιχνίδι με χαρτιά — τα tarocchi —, με τις τέσσερις σειρές των λατινικών τραπουλόχαρτων. Στις περισσότερες παλιές τράπουλες, όπως εκείνες που ζωγραφίστηκαν για τους Visconti και τους Sforza στο Μιλάνο γύρω στο 1450, και αργότερα στις τράπουλες της Μασσαλίας, που πήραν την οριστική τους μορφή ανάμεσα στον 17ο και τον 18ο αιώνα, οι αριθμημένες κάρτες έδειχναν μόνο τα σύμβολα της σειράς. Το Τρία των Σπαθιών ήταν μια διάταξη από λεπίδες, και το νόημά του προερχόταν από τη σειρά και από τον αριθμό.

Υπήρξε μια αξιοσημείωτη εξαίρεση: η τράπουλα Sola Busca, φτιαγμένη στη Φερράρα ή στη Βενετία γύρω στο 1490, που είχε ήδη μορφές σε όλες τις κάρτες. Το δικό της Τρία των Σπαθιών δείχνει μια καρδιά που τη διαπερνούν τρία σπαθιά — την ίδια εικόνα που, τέσσερις αιώνες αργότερα, ξανάπιασε η Pamela Colman Smith. Είναι μία από τις πιο ξεκάθαρες περιπτώσεις όπου το Rider-Waite-Smith δανείστηκε μια σκηνή από εκείνη την παλιά τράπουλα.

Το Ερμητικό Τάγμα της Golden Dawn, στα τέλη του 19ου αιώνα, έδωσε σε κάθε αριθμημένη κάρτα έναν πλανήτη σε ένα ζώδιο και έναν τίτλο. Το Τρία των Σπαθιών είναι ο Κρόνος στον Ζυγό, με τον τίτλο «Κύριος της Θλίψης». Ο Arthur Edward Waite, που ακολουθούσε από κοντά την Golden Dawn, εξέδωσε το 1909 την τράπουλα που σχεδίασε η Pamela Colman Smith, και έδωσε στην κάρτα τις σημασίες της απομάκρυνσης, της απουσίας, της καθυστέρησης, της διαίρεσης, της ρήξης και του διασκορπισμού — και, προσθέτει ο ίδιος, όλα όσα φυσικά σημαίνει το σχέδιο. Αυτή την ανάγνωση, καθαρή με την πρώτη ματιά, ακολουθούν οι περισσότερες σύγχρονες τράπουλες, μαζί και το Sol da Alma.

Το Τρία των Σπαθιών όρθιο: η σημασία

Όρθιο, το Τρία των Σπαθιών είναι η πληγή. Μπορεί να είναι ένας ερωτικός καημός, μια απογοήτευση από έναν φίλο, ένας λόγος που πλήγωσε, ένας χωρισμός, μια θλιβερή είδηση. Είναι ένας πόνος που έρχεται απ’ έξω, αλλά τον νιώθει κανείς μέσα του — και που πολλές φορές φτάνει μέσα από μια αλήθεια: να ανακαλύψουμε, να ακούσουμε, να καταλάβουμε κάτι που θα προτιμούσαμε να μην ξέρουμε.

Η κάρτα δεν απαλύνει τίποτα, και αυτή είναι η εντιμότητά της. Δεν λέει ότι ο πόνος είναι μικρός ούτε ότι θα περάσει αύριο. Λέει ότι είναι πραγματικός, και ότι αξίζει να βιωθεί αντί να κρυφτεί. Σε πολλές αναγνώσεις, το Τρία των Σπαθιών εμφανίζεται όταν κάποιος προσπαθεί να προσποιηθεί ότι όλα είναι καλά: η κάρτα φέρνει τη θλίψη στο φως, εκεί όπου μπορεί να αρχίσει να γιατρεύεται.

Υπάρχει και μια ευρύτερη σημασία: εκείνη της αλήθειας που κόβει έναν δεσμό ή μια ψευδαίσθηση. Μερικές φορές ο πόνος είναι το τίμημα του να βλέπει κανείς καθαρά. Κοστίζει, αλλά ελευθερώνει από μια κατάσταση που ήδη πλήγωνε από μέσα, χωρίς να το παίρνει κανείς είδηση.

Το Τρία των Σπαθιών ανάποδο

Ανάποδο, το Τρία των Σπαθιών δεν γίνεται το αντίθετο του εαυτού του: είναι η ίδια πληγή, σε άλλη στιγμή. Πολλές φορές είναι η πληγή που επουλώνεται — ο πόνος που στραγγίζει αργά, που παύει να είναι το κέντρο της μέρας, η θλίψη που μεταμορφώνεται σε ανάμνηση. Μπορεί να μιλά για συγχώρεση, για μια κουβέντα που επιτέλους γαληνεύει, για ένα πένθος που βρίσκει τον ρυθμό του.

Μπορεί όμως να μιλά και για τον πόνο που στρέφεται προς τα μέσα: την πίκρα που φυλάγεται αντί να κλαυτεί, τη μνησικακία που δεν λέγεται, τον καημό που αρνείται κανείς να κοιτάξει και που γι’ αυτό δεν περνά. Και στις δύο περιπτώσεις, η κάρτα ζητά το ίδιο — να αφήσει κανείς τη βροχή να πέσει. Η πληγή κλείνει μόνο όταν της δοθεί χρόνος και προσοχή.

Το Τρία των Σπαθιών στην αγάπη

Στην αγάπη, το Τρία των Σπαθιών είναι η κάρτα του καημού: ένας χωρισμός, μια προδοσία που αποκαλύφθηκε, σκληρά λόγια σε έναν καβγά, η απογοήτευση του να καταλάβει κανείς ότι ο άλλος δεν νιώθει το ίδιο. Μπορεί επίσης να δείχνει ένα ερωτικό τρίγωνο — τα τρία σπαθιά, τα τρία πρόσωπα — ή μια σχέση όπου κάποιος υποφέρει σιωπηλά.

Δεν μιλά πάντα για το τέλος. Μερικές φορές περιγράφει μια κρίση που, αν ειπωθεί φωναχτά, μπορεί να ξεπεραστεί: η αλήθεια πονά, αλλά με αυτήν μπορεί ένα ζευγάρι να ξαναφτιαχτεί. Για όποιον είναι μόνος, μπορεί να είναι η πληγή μιας περασμένης σχέσης που δεν έχει ακόμη γιάνει. Ανάποδο, είναι η αρχή της επούλωσης — ο πόνος που χάνει τη δύναμή του, η καρδιά που ανοίγει ξανά.

Το Τρία των Σπαθιών στη δουλειά και στα χρήματα

Στη δουλειά, μιλά για απογοητεύσεις και για συγκρούσεις: μια κριτική που πληγώνει, ένα σχέδιο που απορρίφθηκε, μια ρήξη με έναν συνάδελφο ή με έναν συνέταιρο, μια δύσκολη είδηση. Μπορεί να δείχνει ένα τεταμένο περιβάλλον, όπου τα λόγια πληγώνουν περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε. Η συμβουλή είναι να μην τα παίρνει κανείς όλα προσωπικά, και να ξεχωρίζει τη δίκαιη κριτική από την άδικη.

Στα χρήματα, μπορεί να μιλά για μια απώλεια που πονά περισσότερο για ό,τι σημαίνει παρά για την αξία της, για μια δουλειά που χάλασε ή για μια παρεξήγηση εξαιτίας χρημάτων. Ανάποδο, αναγγέλλει την ανάκαμψη: το χτύπημα έγινε αισθητό, αλλά αρχίζει να μένει πίσω.

Το Τρία των Σπαθιών στην υγεία και στην ευεξία

Στις ερωτήσεις για την ευεξία, το Τρία των Σπαθιών μιλά κυρίως για το συναισθηματικό βάρος: τη θλίψη που κουράζει, τον καημό που κόβει τον ύπνο ή την όρεξη, την ανάγκη να κλάψει κανείς και να ακουστεί. Ανάποδο, θυμίζει ότι και η συναισθηματική ανάρρωση ζητά φροντίδα. Οι κάρτες δεν υποκαθιστούν καμία ιατρική φροντίδα: εδώ, όπως και σε κάθε άλλη κάρτα, η ανάγνωση μιλά για στάση, και όχι για διάγνωση. Σε στιγμές οδύνης, το να αναζητήσει κανείς στήριξη από τους κοντινούς του ανθρώπους, ή από έναν επαγγελματία, είναι πάντα ένα φρόνιμο βήμα.

Το Τρία των Σπαθιών στην πνευματική ζωή

Στον εσωτερικό δρόμο, το Τρία των Σπαθιών είναι η εμπειρία του πόνου ως δασκάλου. Πολλές παραδόσεις λένε ότι η καρδιά που ραγίζει ανοίγει κιόλας: η πληγή μάς κάνει πιο ευαίσθητους στον πόνο των άλλων, πιο ταπεινούς, πιο αληθινούς. Η κάρτα δεν ζητά να επιδιώκει κανείς τον πόνο, ούτε να του δίνει νόημα με το ζόρι. Ζητά να μην τον αποφεύγει — γιατί ό,τι διασχίζει κανείς με τα μάτια ανοιχτά στο τέλος κάτι τον διδάσκει.

Το Τρία των Σπαθιών ως συμβουλή

Ως συμβουλή, το Τρία των Σπαθιών λέει: δεχτείτε τη θλίψη. Μην προσποιείστε ότι δεν πονά, μη βιάζεστε να είστε καλά. Κλάψτε ό,τι έχετε να κλάψετε, πείτε ό,τι έχετε να πείτε, και δώστε χρόνο στην πληγή. Λέει επίσης: μη στρέφετε τα σπαθιά εναντίον του εαυτού σας — μην επαναλαμβάνετε τη φράση που σας πλήγωσε, μη μετατρέπετε τον πόνο σε ενοχή. Η βροχή περνά πιο γρήγορα όταν την αφήνει κανείς να πέσει.

Το Τρία των Σπαθιών στις θέσεις ενός απλώματος

Στο παρελθόν

Ένας καημός ή μια απογοήτευση που σημάδεψε τον άνθρωπο, και που επηρεάζει ακόμη τον τρόπο που νιώθει ή αποφασίζει.

Στο παρόν

Μια στιγμή πόνου, ή μια δύσκολη αλήθεια που βγαίνει στην επιφάνεια.

Στο μέλλον

Μια κουβέντα ή μια είδηση που θα κοστίσει, αλλά ξεκαθαρίζει τα πράγματα. Μια προειδοποίηση για να προετοιμαστεί κανείς, όχι μια ετυμηγορία.

Ως εμπόδιο

Μια παλιά πίκρα που δεν έχει γιάνει, ή ο φόβος μήπως πληγωθεί κανείς ξανά.

Ως αποτέλεσμα

Το ζήτημα λύνεται με κάποιον πόνο. Όμως λύνεται, και η αλήθεια μένει σε κοινή θέα.

Αριθμολογία και αντιστοιχίες

Το Τρία είναι το πρώτο έργο: αυτό που γεννιέται από την ένωση δύο πραγμάτων, και φαίνεται πια απ’ έξω. Στη σειρά των Σπαθιών — τη σειρά του Αέρα, της σκέψης, του λόγου και της σύγκρουσης —, αυτό το έργο είναι η συνέπεια του αδιεξόδου του Δύο. Οι δύο λεπίδες που ισορροπούσαν παύουν να ισορροπούν, και το αποτέλεσμα πέφτει πάνω στην καρδιά. Αυτό που σκέφτηκε κανείς, είπε ή αποφάσισε παράγει τώρα ένα αποτέλεσμα, και αυτό το αποτέλεσμα γίνεται αισθητό.

Στην παράδοση της Golden Dawn, το Τρία των Σπαθιών αντιστοιχεί στον Κρόνο στον Ζυγό και έχει τον τίτλο «Κύριος της Θλίψης». Ο Κρόνος είναι ο πλανήτης των ορίων, του χρόνου και των δοκιμασιών· ο Ζυγός, ζώδιο του Αέρα, είναι το ζώδιο των σχέσεων και της δικαιοσύνης. Η ένωση των δύο δίνει στην κάρτα τον πόνο που έρχεται από τις σχέσεις και από τις δύσκολες αλήθειες — και επίσης την ιδέα ότι αυτός ο πόνος, όπως καθετί κρόνιο, διδάσκει με τον καιρό.

Συνδυασμοί με άλλες κάρτες

• Οι Εραστές — Ένας ερωτικός καημός, μια επιλογή που πληγώνει κάποιον, ή ένα ερωτικό τρίγωνο.
• Ο Θάνατος — Το τέλος μιας σχέσης ή μιας φάσης, με πόνο, που όμως ανοίγει χώρο για κάτι άλλο.
• Το Αστέρι — Η γιατρειά μετά τον καημό: η ελπίδα επιστρέφει σιγά σιγά.
• Η Εγκράτεια — Η πληγή που επουλώνεται με χρόνο και υπομονή· πιθανή συμφιλίωση.
• Ο Πύργος — Μια ξαφνική και οδυνηρή αποκάλυψη· ένα σοκ που γκρεμίζει μια ψευδαίσθηση.
• Άσος των Σπαθιών — Μια αλήθεια που πληγώνει: ένας λόγος καθαρός και κοφτερός.
• Έξι των Σπαθιών — Απομάκρυνση από τον πόνο: μια λυπητερή αναχώρηση, που οδηγεί όμως σε πιο ήρεμα νερά.
• Πέντε των Κυπέλλων — Θλίψη και απώλεια στο διπλάσιο: το πένθος για ό,τι τελείωσε.
• Δύο των Κυπέλλων — Μια σχέση πληγωμένη από λόγια ή από μια παρεξήγηση· ο δεσμός υπάρχει, αλλά είναι τραυματισμένος.
• Έξι των Κυπέλλων — Μια παλιά πίκρα που ξαναγυρίζει στη μνήμη· οδυνηρή νοσταλγία.
• Έξι των Πεντάκλων — Μια απώλεια που μπορεί να αναπληρωθεί· βοήθεια που φτάνει σε μια δύσκολη στιγμή.