Δέκα των Πεντάκλων: σημασία και συμβολισμός της κάρτας Ταρό

Η κάρτα με μια ματιά

Η εικόνα της κάρτας

Στο Ταρό Sol da Alma, τη σκηνή πλαισιώνει μια μεγάλη αψίδα από χρυσαφένια πέτρα, σκεπασμένη με κισσό και πράσινα κλαδιά. Αριστερά, καθισμένος σε ένα πέτρινο σκαλοπάτι, βρίσκεται ένας γέροντας με κατάλευκα, μακριά μαλλιά και γένια, τυλιγμένος σε έναν σκουροπράσινο μανδύα κεντημένο με τσαμπιά μοβ σταφύλια και φύλλα· έχει τα χέρια ακουμπισμένα στα γόνατα και κοιτάζει, γαλήνιος, προς τον δρόμο. Δεξιά, στη σκιά των τοίχων ενός σπιτιού με μπαλκόνι, στέκεται ένα νεαρό ζευγάρι: η γυναίκα, με μακριά καστανά μαλλιά και φόρεμα στο χρώμα του ροδάκινου, γέρνει πάνω στον άντρα, που φορά γιλέκο και κόκκινη κάπα και την αγκαλιάζει με το μπράτσο του. Κοντά τους βρίσκονται τρία λευκά μακρύτριχα σκυλιά, καθισμένα στο πλακόστρωτο, γυρισμένα προς τον γέροντα. Πιο μακριά, στη μέση του λιθόστρωτου δρόμου που κατηφορίζει, ένα μικρό παιδί με γαλάζιο φόρεμα περπατά μόνο του. Στο βάθος απλώνεται μια κωμόπολη με ανοιχτόχρωμα σπίτια και κόκκινες στέγες, με ένα μυτερό καμπαναριό, πράσινους λόφους και γαλαζωπά βουνά. Από την αψίδα κρέμονται δέκα χρυσά νομίσματα με αστέρια, δεμένα σε λεπτές κλωστές σε διαφορετικά ύψη.

Στο Rider-Waite-Smith, του 1909, η σκηνή είναι στην ουσία η ίδια, και από αυτήν ξεκίνησε η ζωγραφική του Sol da Alma: ένας γέροντας με λευκά γένια, καθισμένος αριστερά με έναν μανδύα πλούσια κεντημένο με τσαμπιά σταφύλια και άλλα σύμβολα, έχει κοντά του δύο λευκά σκυλιά, γυρισμένα προς αυτόν· κάτω από μια αψίδα, ένας άντρας και μια γυναίκα συνομιλούν, και ένα μικρό παιδί κρυφοκοιτάζει δίπλα στη γυναίκα. Στο βάθος φαίνονται σπίτια και ένας πύργος, και στην αψίδα υπάρχει ένα οικόσημο. Τα δέκα νομίσματα είναι ζωγραφισμένα πάνω από ολόκληρη τη σκηνή, διατεταγμένα σύμφωνα με το σχέδιο του Δέντρου της Ζωής της Καμπάλα. Το Sol da Alma κρατά τον γέροντα, τον μανδύα με τα σταφύλια, την αψίδα, το ζευγάρι και τα σκυλιά, αλλά αλλάζει τη σύνθεση: τα νομίσματα κρέμονται από την αψίδα αντί να αιωρούνται πάνω από τις μορφές, χωρίς το καμπαλιστικό σχέδιο· τα σκυλιά είναι τρία και βρίσκονται κοντά στο ζευγάρι· και το παιδί είναι απομακρυσμένο, μόνο του στον δρόμο, αντί να στέκεται δίπλα στους γονείς του.

Στο Ταρό της Μασσαλίας, το Dix de Deniers δεν έχει σκηνή: είναι δέκα νομίσματα τοποθετημένα ανάμεσα σε διακοσμητικά φυλλώματα. Η οικογένεια, η αψίδα και τα σκυλιά είναι δημιούργημα του Rider-Waite-Smith.

Ο συμβολισμός, λεπτομέρεια προς λεπτομέρεια

Αυτή η κάρτα μιλά για όλα όσα περνούν από τη μια γενιά στην άλλη. Κάθε λεπτομέρεια προσθέτει μια απόχρωση.

Οι τρεις γενιές

Ο γέροντας, το ζευγάρι και το παιδί είναι ολόκληρος ο χρόνος μιας οικογένειας: το παρελθόν που θεμελίωσε, το παρόν που συντηρεί, το μέλλον που θα κληρονομήσει. Ο πλούτος του Δέκα των Πεντάκλων δεν ανήκει σε έναν άνθρωπο· ανήκει σε μια γενιά.

Ο καθισμένος γέροντας

Ο ιδρυτής, ο παππούς, η μνήμη του σπιτιού. Δεν δουλεύει πια: κοιτάζει. Ο πλούτος του έχει γίνει και ο ρόλος του τώρα είναι να τον παραδώσει.

Ο μανδύας με τα σταφύλια

Η σοδειά μιας ζωής. Τα ίδια σταφύλια του Εννέα των Πεντάκλων, τώρα κεντημένα στον μανδύα του γέροντα: ο καρπός της δουλειάς έγινε κομμάτι αυτού που είναι, και αυτού που αφήνει.

Το νεαρό ζευγάρι

Η γενιά που συντηρεί το σπίτι, εκείνη που κρατά στα χέρια της το παρόν. Είναι μαζί, αγκαλιασμένοι, και η ένωσή τους είναι αυτό που εξασφαλίζει τη συνέχεια.

Το παιδί στον δρόμο

Το μέλλον. Στη ζωγραφική του Sol da Alma, περπατά μόνο του, ήδη λίγο απομακρυσμένο: είναι εκείνο που θα κληρονομήσει, αλλά και εκείνο που μια μέρα θα τραβήξει τον δικό του δρόμο.

Τα σκυλιά

Η πίστη, η προστασία, η ζωή του σπιτιού. Είναι γυρισμένα προς τον γέροντα, σαν να του αναγνωρίζουν την εξουσία. Είναι η αφοσίωση που δένει την οικογένεια με το σπίτι.

Η πέτρινη αψίδα

Η είσοδος ενός κτήματος, το πέρασμα ανάμεσα στο σπίτι και στον κόσμο. Είναι μια κατασκευή που υπήρχε εκεί πριν από αυτούς τους ανθρώπους και που θα μείνει και μετά από αυτούς.

Τα δέκα κρεμασμένα νομίσματα

Ο συσσωρευμένος πλούτος, που αιωρείται πάνω από ολόκληρη την οικογένεια. Βρίσκονται πάνω από τις μορφές: ανήκουν σε όλους, και σε κανέναν ξεχωριστά.

Η κωμόπολη στο βάθος

Η κοινότητα, ο τόπος στον οποίο ανήκει η οικογένεια. Η κληρονομιά δεν είναι μόνο χρήματα: είναι και ένα όνομα, μια γη, μια θέση στον κόσμο.

Το καμπαναριό

Η παράδοση και οι θεσμοί που δίνουν μορφή στη ζωή μιας οικογένειας — οι τελετές, τα έθιμα, οι κανόνες που μεταδίδονται.

Η ιστορία του Δέκα των Πεντάκλων

Στις πρώτες τράπουλες ταρό της βόρειας Ιταλίας, τον 15ο αιώνα, και στις τράπουλες της Μασσαλίας, που πήραν την οριστική τους μορφή ανάμεσα στον 17ο και τον 18ο αιώνα, το Δέκα των Πεντάκλων ήταν μια αριθμητική κάρτα: δέκα ζωγραφισμένα νομίσματα, χωρίς μορφή. Χρησίμευε για το παιχνίδι των tarocchi και δεν είχε δική της μαντική σημασία.

Στα τέλη του 19ου αιώνα, το Ερμητικό Τάγμα της Golden Dawn έδωσε σε κάθε αριθμημένη κάρτα έναν τίτλο και μια αστρολογική αντιστοιχία. Στο Δέκα των Πεντάκλων αποδόθηκε ο Ερμής στην Παρθένο και ο τίτλος «Κύριος του Πλούτου» — ο πλούτος όχι πια ως κέρδος, αλλά ως ολοκληρωμένη κατάσταση.

Το 1909, ο Arthur Edward Waite και η Pamela Colman Smith του έδωσαν τη σκηνή της οικογένειας κάτω από την αψίδα που οδηγεί σε ένα σπίτι και σε ένα κτήμα. Στο βιβλίο που συνόδευε την τράπουλα, ο Waite του έδωσε ως σημασίες το κέρδος, τα πλούτη, τις οικογενειακές υποθέσεις, τα αρχεία, τη γενιά και την κατοικία μιας οικογένειας. Η Pamela Colman Smith διέταξε τα δέκα νομίσματα σύμφωνα με το Δέντρο της Ζωής της Καμπάλα, ένα σχέδιο που η Golden Dawn χρησιμοποιούσε για να τακτοποιεί τους αριθμούς από το ένα ως το δέκα. Το Ταρό Sol da Alma ακολουθεί τη σκηνή και την ανάγνωση, αλλά κρεμά τα νομίσματα από την αψίδα και δίνει στο παιδί έναν δικό του δρόμο.

Το Δέκα των Πεντάκλων όρθιο: η σημασία

Όρθιο, το Δέκα των Πεντάκλων είναι η κάρτα της κληρονομιάς με την πιο πλατιά έννοια: αυτό που δέχεται κανείς από όσους ήρθαν πριν και το παραδίδει σε όσους έρχονται μετά. Μπορεί να είναι χρήματα, ένα σπίτι, μια οικογενειακή επιχείρηση — αλλά και ένα όνομα, ένα επάγγελμα, αξίες, ένας τρόπος να στέκεται κανείς στον κόσμο. Μιλά για διαρκή ασφάλεια, για ρίζες, για την αίσθηση ότι ανήκει κανείς κάπου.

Είναι η κάρτα της οικογένειας και του σπιτιού. Σε μια ανάγνωση, μπορεί να αναγγέλλει την αγορά ενός σπιτιού, μια μετακόμιση σε ένα οριστικό σπιτικό, έναν γάμο που ενώνει δύο οικογένειες, τη γέννηση μιας καινούργιας γενιάς, μια οικογενειακή συγκέντρωση. Ευνοεί καθετί που σχεδιάζεται μακροπρόθεσμα: ασφαλείς επενδύσεις, αποταμιεύσεις, διαθήκες, σχέδια για τα παιδιά και για τα εγγόνια.

Αυτό που το ξεχωρίζει από το Εννέα των Πεντάκλων είναι το μοίρασμα. Στο Εννέα, ο πλούτος είναι προσωπικός και τον απολαμβάνει κανείς μόνος· στο Δέκα, είναι κοινός και περνά από χέρι σε χέρι. Το Δέκα των Πεντάκλων λέει ότι η αληθινή ευημερία είναι εκείνη που κρατά περισσότερο από εμάς — και ότι, γι' αυτό, δεν μετριέται μόνο σε χρήματα.

Το Δέκα των Πεντάκλων ανάποδο

Ανάποδο, το Δέκα των Πεντάκλων δεν χάνει την κληρονομιά: είναι η ίδια κληρονομιά που γίνεται αντικείμενο διαμάχης. Το σπίτι διχάζεται, τα αδέλφια μαλώνουν στη μοιρασιά, η περιουσία που έπρεπε να ενώνει την οικογένεια αρχίζει να τη χωρίζει. Μπορεί να μιλά για οικογενειακές συγκρούσεις εξαιτίας των χρημάτων, για διαθήκες που προσβάλλονται, για οικογενειακές επιχειρήσεις σε κρίση, ή για ένα σπίτι που δεν το θέλει κανείς και που κανείς δεν τολμά να πουλήσει.

Μπορεί επίσης να μιλά για το βάρος της παράδοσης: τις προσδοκίες της οικογένειας που δένουν, το κληρονομημένο επάγγελμα που δεν το διάλεξε κανείς, την αίσθηση ότι η ζωή είχε ήδη αποφασιστεί πριν αρχίσει. Ή για την υπερβολή της ίδιας ασφάλειας — να ζει κανείς τόσο δεμένος με την περιουσία και με τα προσχήματα μιας οικογένειας ώστε να πάψει να ζει τη δική του ζωή. Η κάρτα ζητά να ξεχωρίσετε αυτό που δέχεστε από αυτό που είστε, και να αποφασίσετε τι αξίζει να κρατήσετε.

Το Δέκα των Πεντάκλων στην αγάπη

Στην αγάπη, το Δέκα των Πεντάκλων είναι μία από τις πιο στέρεες κάρτες της τράπουλας. Μιλά για σχέσεις που σχεδιάζονται μακροπρόθεσμα: γάμος, κοινή ζωή, σπίτι, παιδιά, μια οικογένεια που χτίζεται. Για ένα ζευγάρι, είναι το σημάδι μιας σταθερής δέσμευσης και ενός κοινού μέλλοντος. Για όποιον είναι μόνος, μπορεί να αναγγέλλει κάποιον με τον οποίο είναι δυνατόν να κάνετε σχέδια — συχνά ένα πρόσωπο που γνωρίζετε μέσα από την οικογένεια ή από τον κύκλο των παλιών σας φίλων.

Ανάποδο, προειδοποιεί για τις παρεμβάσεις της οικογένειας στη σχέση, για τις συγκρούσεις γύρω από τα χρήματα μέσα στο ζευγάρι, ή για μια σχέση που κρατιέται από τα προσχήματα και από τη σκοπιμότητα, και όχι από τη στοργή.

Το Δέκα των Πεντάκλων στη δουλειά και στα χρήματα

Στη δουλειά, ευνοεί τις εδραιωμένες εταιρείες, τις οικογενειακές επιχειρήσεις, τους στέρεους οργανισμούς, τις ασφαλείς θέσεις που έχουν μέλλον. Μπορεί να δείχνει ένα επάγγελμα που περνά από τους γονείς στα παιδιά, ή μια θέση σε έναν οργανισμό με παράδοση. Σε μια ερώτηση για ένα σχέδιο, λέει ότι έχει τις προϋποθέσεις για να κρατήσει.

Στα χρήματα, είναι η πιο δυνατή κάρτα της σειράς: περιουσία, ασφαλείς επενδύσεις, ακίνητα, κληρονομιές, συντάξεις, συσσωρευμένος πλούτος. Ανάποδο, μπορεί να προειδοποιεί για τις συγκρούσεις στις μοιρασιές, για τα οικογενειακά χρέη, ή για τις ριψοκίνδυνες επενδύσεις που βάζουν σε κίνδυνο ό,τι χρειάστηκαν γενιές για να χτιστεί.

Το Δέκα των Πεντάκλων στην υγεία και στην ευεξία

Στις ερωτήσεις για την ευεξία, το Δέκα των Πεντάκλων μιλά για τη σταθερότητα, για τις οικογενειακές συνήθειες, για το στήριγμα που έρχεται από τους κοντινούς δεσμούς και για μια ζωή μακριά και καλά ζησμένη. Ανάποδο, θυμίζει την κούραση που φέρνει το να κουβαλά κανείς τα προβλήματα όλων. Οι κάρτες δεν υποκαθιστούν καμία ιατρική φροντίδα: η ανάγνωση μιλά για στάση και για τάση, και όχι για διάγνωση.

Το Δέκα των Πεντάκλων στην πνευματική ζωή

Στον εσωτερικό δρόμο, το Δέκα των Πεντάκλων είναι η παράδοση: αυτό που δέχεται κανείς από τους προγόνους, οι πρακτικές και οι αξίες μιας οικογένειας ή ενός λαού. Μπορεί να μιλά για τη συμφιλίωση με τις ίδιες σας τις ρίζες, για την αναγνώριση όσων οφείλετε σε όσους ήρθαν πριν, ή για την ευθύνη να παραδώσετε κάτι σε όσους έρχονται μετά. Θυμίζει ότι κανείς δεν ξεκινά από το μηδέν: όλοι είμαστε κληρονόμοι, και όλοι αφήνουμε κάτι.

Το Δέκα των Πεντάκλων ως συμβουλή

Ως συμβουλή, το Δέκα των Πεντάκλων λέει: σκεφτείτε μακροπρόθεσμα. Χτίστε κάτι που να κρατήσει, φροντίστε τους οικογενειακούς δεσμούς, τιμήστε ό,τι δεχτήκατε. Και λέει επίσης: η κληρονομιά υπάρχει για να στηρίζει, όχι για να δένει. Κρατήστε ό,τι αξίζει να κρατηθεί, και βρείτε το θάρρος να αφήσετε ό,τι βαραίνει περισσότερο από όσο βοηθά.

Το Δέκα των Πεντάκλων στις θέσεις ενός απλώματος

Στο παρελθόν

Οι ρίζες: μια οικογένεια, μια κληρονομιά ή μια παράδοση που διαμόρφωσε τη σημερινή κατάσταση.

Στο παρόν

Μια στιγμή σταθερότητας και ασφάλειας· ή ένα ζήτημα οικογένειας, σπιτιού ή περιουσίας που βρίσκεται πάνω στο τραπέζι.

Στο μέλλον

Μια διαρκής ασφάλεια που έρχεται: ένα σπίτι, μια δέσμευση, μια οικογένεια, μια κληρονομιά.

Ως εμπόδιο

Οικογενειακές συγκρούσεις, δύσκολες μοιρασιές, ή το βάρος των προσδοκιών και των παραδόσεων.

Ως αποτέλεσμα

Μια έκβαση στέρεη και διαρκής, που ωφελεί όχι μόνο εκείνον που ρωτά αλλά και τους κοντινούς του ανθρώπους.

Αριθμολογία και αντιστοιχίες

Το Δέκα είναι το τέλος του κύκλου: όλα όσα μπορούσε να δώσει η σειρά έχουν δοθεί, με την αφθονία και το βάρος που αυτό φέρνει. Στα Πεντάκλα, τη σειρά της Γης, το τέλος του κύκλου παίρνει τη μορφή του ολοκληρωμένου πλούτου — το σπίτι χτισμένο, η περιουσία φτιαγμένη, η οικογένεια εδραιωμένη. Είναι το σημείο όπου η ύλη παύει να ανήκει σε έναν άνθρωπο και ανήκει πια σε έναν ολόκληρο χρόνο. Αλλά το Δέκα είναι και πέρασμα: μετά από αυτό έρχονται οι αυλικές κάρτες, και ό,τι συσσωρεύτηκε πρέπει κάποιος να το κυβερνήσει.

Στην παράδοση της Golden Dawn, η κάρτα αντιστοιχεί στον Ερμή στην Παρθένο. Ο Ερμής είναι ο πλανήτης των ανταλλαγών, του εμπορίου και της μετάδοσης· η Παρθένος, το ζώδιο της Γης που έχει τη μέθοδο, την τάξη και τη φροντίδα. Μαζί περιγράφουν καλά τη σκηνή: έναν πλούτο καλά διαχειρισμένο, που κυκλοφορεί και μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Από εκεί και ο τίτλος που της έδωσε το τάγμα, «Κύριος του Πλούτου».

Συνδυασμοί με άλλες κάρτες

• Ο Ιεροφάντης — Παραδοσιακός γάμος, οικογενειακή τελετή, αξίες που μεταδίδονται.
• Ο Αυτοκράτορας — Οικογενειακή εξουσία, μια περιουσία καλά διαχειρισμένη· ο αρχηγός του σπιτιού.
• Η Αυτοκράτειρα — Γονιμότητα και αφθονία· μια οικογένεια που μεγαλώνει.
• Δέκα των Κυπέλλων — Πλήρης οικογενειακή ευτυχία: υλική ασφάλεια και συναισθηματική αρμονία.
• Τέσσερα των Ράβδων — Ένα σπίτι που εγκαινιάζεται, μια οικογενειακή γιορτή, ρίζες που γιορτάζονται.
• Εννέα των Πεντάκλων — Από τον προσωπικό πλούτο στον κοινό πλούτο· ό,τι έχτισε κανείς μόνος του στηρίζει πια και άλλους.
• Βασιλιάς των Πεντάκλων — Μια περιουσία στέρεη και καλά κυβερνημένη· ο αρχηγός της οικογένειας ή της επιχείρησης.
• Η Κρίση — Ζητήματα κληρονομιάς, διαθήκες, οικογενειακές υποθέσεις που βγαίνουν στην επιφάνεια.
• Ο Πύργος — Μια ρήξη στους κόλπους της οικογένειας ή της περιουσίας· ό,τι έμοιαζε στέρεο κλονίζεται.
• Πέντε των Σπαθιών — Συγκρούσεις στις μοιρασιές· μια κληρονομιά που διχάζει.
• Ο Διάβολος — Υπερβολική προσκόλληση στην περιουσία· η οικογένεια δεμένη από τα χρήματα.
• Τέσσερα των Πεντάκλων — Να διατηρεί κανείς με κάθε κόστος· ο φόβος μήπως χαθεί ό,τι κληρονομήθηκε.