De Zegewagen: betekenis en symboliek van de tarotkaart

De kaart in het kort

Het beeld van de kaart

In de Sol da Alma Tarot is De Zegewagen een man met een donkere baard en een gouden kroon, die rechtop staat in een wagen van licht, bewerkt steen. Hij draagt een gouden harnas en een blauwe mantel, en houdt in zijn linkerhand een dunne lans met een gouden punt. Achter hem verheft zich een donkerblauw baldakijn bezaaid met gouden sterren, met gouden franjes en opzij een geborduurde rode en gouden schijf. Op de voorkant van de wagen glanst een groot rond gouden schild waarin een zon is gegraveerd. Vooraan liggen twee dieren naast elkaar te rusten: een zwart, met puntige oren, en een wit, met een gestreepte hoofddoek zoals die van de Egyptische sfinxen; beide hebben een rood en goud tuig. Achteraan, rechts, verheft zich een ommuurde stad met okerkleurige torens aan de oever van een brede rivier, met blauwe bergen op de achtergrond en een grote gele zon tussen de wolken.

De Rider-Waite-Smith uit 1909 heeft dezelfde compositie, en daarvan is het schilderij van de Sol da Alma uitgegaan: de geharnaste prins rechtop in de wagen, de staf in de hand, het blauwe sterrenbaldakijn, de twee figuren – een zwarte en een witte – die vooraan liggen, de ommuurde stad en de rivier erachter. De verschillen zitten in de details: in de RWS zijn de figuren duidelijk sfinxen, met een menselijk gezicht; de menner is baardeloos, draagt een kroon met een ster en heeft maansikkels op zijn schouders; op de voorkant van de wagen staan een gevleugelde schijf en een schild; de hemel is geel. In de Sol da Alma hebben de sfinxen honden- of jakhalskoppen gekregen, beslaat het zonneschild de voorkant van de wagen en opent het landschap zich naar een zonsondergang of zonsopgang.

In de Tarot van Marseille is Le Chariot een wagen die van voren wordt getoond, met een baldakijn op vier zuilen, bestuurd door een gekroonde jongeman in harnas met een scepter in de hand. Hij wordt getrokken door twee paarden die naar verschillende kanten kijken. Dat is het tafereel dat de tafel van Sol da Alma beschrijft: een prins in een wagen, getrokken door twee paarden die niet dezelfde kant op gaan, zonder teugels in handen.

De symboliek, detail voor detail

Alles aan deze kaart spreekt van vooruitgaan zonder uiteen te vallen: van verschillende krachten die in dezelfde richting laten werken. Elk element voegt een nuance aan dat idee toe.

De twee dieren

De tegengestelde krachten die men moet beheersen: verstand en gevoel, verlangen en plicht, angst en moed. Een zwart en een wit, zoals de zuilen van De Hogepriesteres. Als elk naar zijn eigen kant trekt, komt de wagen niet vooruit.

Het ontbreken van teugels

De beheersing die niet met de kracht van de handen wordt bereikt, maar met wil en concentratie. De menner stuurt zonder te trekken: dat is de ware overwinning van De Zegewagen.

Het harnas

Bescherming, discipline, voorbereiding. Wie vertrekt om te winnen, gaat goed uitgerust.

De kroon

De overwinning, en ook het gezag over zichzelf. De menner is heer en meester van zijn eigen weg.

Het sterrenbaldakijn

De bescherming van boven, de inspiratie die de reis begeleidt. De menner rijdt over de aarde, maar onder de hemel.

De lans of de staf

De gerichte wil, dezelfde als die van De Magiër, nu in beweging gezet.

Het zonneschild

In de Sol da Alma, op de voorkant van de wagen: de energie en de helderheid die de weg vrijmaken. In de RWS wordt die plek ingenomen door een gevleugelde schijf, teken van beweging en verheffing.

De ommuurde stad

Wat men achterlaat – de zekerheid, het bekende – om te vertrekken en te veroveren wat voor ons ligt.

De rivier

De stroom van het leven, de emoties die vloeien; Kreeft, een waterteken, is het teken van de kaart.

De stenen wagen

Een zwaar voertuig dat niet vanzelf beweegt: wat het doet rijden, is de wil van wie erin staat.

De geschiedenis van De Zegewagen

De Zegewagen zit al in de tarot sinds de Italiaanse spellen uit de vijftiende eeuw, onder de naam Il Carro. In het Visconti-Sforza-spel, rond 1450 in Milaan geschilderd, wordt hij bestuurd door een gekroonde vrouw die in een wagen zit, getrokken door witte paarden. Het beeld deed denken aan de triomftochten van de renaissance – de „triomfen”, optochten waarin allegorische figuren in versierde wagens voorbijtrokken. Het is een van de kaarten die helpen begrijpen waarom de eerste troeven van de tarot trionfi heetten.

In de Tarot van Marseille, die tussen de zeventiende en de achttiende eeuw zijn vaste vorm kreeg, is Le Chariot een jonge gekroonde krijger die rechtop staat in een wagen met baldakijn, getrokken door twee paarden die elk naar een andere kant kijken. De voorkant van de wagen is zo vlak geschilderd dat de paarden er rechtstreeks uit lijken te komen, zonder zichtbare teugels of tuig.

In de negentiende eeuw tekende Éliphas Lévi zijn eigen Zegewagen, met twee sfinxen, een zwarte en een witte, in plaats van de paarden. De Golden Dawn kende de kaart het teken Kreeft en de letter Cheth toe. In het spel van 1909 volgden Arthur Edward Waite en Pamela Colman Smith het idee van Lévi en plaatsten ze de twee sfinxen voor de wagen, met een ommuurde stad erachter. Van dat model gaat de Sol da Alma uit, met de zwarte en de witte dieren vooraan.

De Zegewagen rechtop: de betekenis

Rechtop is De Zegewagen de kaart van de vooruitgang. Hij zegt dat de krachten zich hebben verenigd en dat het tijd is om te vertrekken: een project dat serieus van start gaat, een beslissing die in gang wordt gezet, een verovering die binnen bereik ligt. Na het aarzelen weet men waar men heen gaat en gaat men met overtuiging.

Het is ook de kaart van de overwinning – maar van een bevochten overwinning, niet van een die in de schoot wordt geworpen. De Zegewagen wint omdat hij beheerst: hij beheerst de twijfels, de tegenstrijdige impulsen, de afleidingen, de angsten. De kracht die hij toont, is vooral zelfbeheersing. Hij kan wijzen op een gewonnen wedstrijd, een overwonnen obstakel, een doel dat met inspanning en discipline is bereikt.

Ten slotte spreekt De Zegewagen over beweging in letterlijke zin: reizen, verplaatsingen, verhuizingen naar een ander huis of een andere stad, auto's en vervoer. Waar de situatie stillag, kondigt hij aan dat de dingen in beweging komen – en snel.

De Zegewagen omgekeerd

Omgekeerd wordt De Zegewagen niet zijn eigen tegendeel: het is dezelfde beweging zonder as. Er is inspanning, er is energie, er is haast – maar er is geen richting. De twee dieren trekken elk naar hun eigen kant, en de wagen draait rondjes of staat stil. Hij kan spreken over innerlijk conflict, over tegenstrijdige doelen, over iemand die alles tegelijk wil en nergens komt.

Hij kan ook spreken over overdaad: de wil die koppigheid wordt, de vastberadenheid die arrogantie wordt, de overwinning die tegen elke prijs wordt nagestreefd en uiteindelijk meer kost dan ze waard is. Of, integendeel, over een remming – een project dat vastloopt, een uitgestelde reis, het verlies van zelfvertrouwen. Het advies is te stoppen, de koers terug te vinden en de krachten weer op één lijn te brengen voordat u gas geeft.

De Zegewagen in de liefde

In de liefde spreekt De Zegewagen over een relatie die vooruitgaat: een genomen beslissing, een stap vooruit, de wil om het te laten werken. Voor wie alleen is, kan hij een fase van initiatief aankondigen, waarin men op zoek gaat naar wat men wil in plaats van te wachten. Hij kan ook spreken over een relatie die op reis of op afstand begint, of over iemand die vastberaden en onafhankelijk is.

Hij heeft echter ook zijn gespannen kant: in een relatie kan De Zegewagen wijzen op twee mensen die in verschillende richtingen trekken, of op iemand die de koers van het paar wil bepalen. Omgekeerd spreekt hij over wilsconflicten, over een relatie die niet van haar plaats komt, of over iemand die meer geïnteresseerd is in winnen dan in delen.

De Zegewagen in werk en geld

In het werk is De Zegewagen een kaart van succes en vooruitgang: een promotie, een bereikt doel, een project dat snel vordert, een gewonnen wedstrijd. Hij begunstigt wie ambitie en discipline heeft, en beroepen die met beweging, vervoer, reizen, sport en leiderschap te maken hebben. Hij zegt dat men in staat is te winnen, als men gefocust blijft.

Wat geld betreft spreekt hij over winst die met inspanning is behaald en over beslissingen die met vastberadenheid worden genomen. Omgekeerd waarschuwt hij voor versnippering van middelen, voor overhaaste beslissingen, of voor uitgaven aan verplaatsingen, auto's en vervoer.

De Zegewagen in gezondheid en welzijn

Bij vragen over welzijn spreekt De Zegewagen over energie, wilskracht en discipline: de vastberadenheid om een doel op het gebied van beweging of van nieuwe gewoonten vol te houden. Omgekeerd herinnert hij aan spanning, aan de vermoeidheid van wie te veel forceert, of aan de haast die tot onvoorzichtigheid leidt. De kaarten vervangen geen enkele medische zorg: de duiding gaat over houding, niet over diagnose.

De Zegewagen in het spirituele leven

Op de innerlijke weg is De Zegewagen de beheersing van zichzelf: het vermogen om de tegengestelde krachten die ieder in zich draagt met elkaar in overeenstemming te brengen – instinct en verstand, angst en moed, schaduw en licht. Het is de kaart van wie met discipline en overtuiging over het pad voortgaat, zonder de emoties of de twijfels de teugels in handen te geven. De overwinning die ze aankondigt, is in de eerste plaats een overwinning op zichzelf. Omgekeerd kan hij wijzen op een innerlijke verdeeldheid die belet vooruit te komen, of op een beoefening die meer uit trots dan uit waarheid voortkomt.

De Zegewagen als advies

Als advies zegt De Zegewagen: ga vooruit. U hebt al besloten; houd nu de richting vast. Concentreer u op het doel, laat afleidingen of twijfels u niet opzij trekken, en vertrouw op uw eigen wil om te sturen wat moeilijk is. Maar vergeet niet: de menner van De Zegewagen gebruikt geen teugels. De kracht die werkt, is die van de controle over uzelf, niet over anderen.

De Zegewagen op de posities van een legging

In het verleden

Een overwinning of een vastberaden beslissing die de situatie in beweging bracht; een belangrijke reis of verandering.

In het heden

Het moment om vastberaden vooruit te gaan: de krachten zijn verenigd en de richting is duidelijk.

In de toekomst

Een verovering die eraan komt, snelle vooruitgang, een reis of een verandering.

Als obstakel

Krachten die met elkaar in conflict zijn, versnippering, koppigheid, of de wil om alles te controleren.

Als uitkomst

De overwinning: het doel wordt bereikt dankzij volharding en zelfbeheersing.

Numerologie en correspondenties

De zeven is wat men alleen doet: zonder steun of regel, op eigen rekening en risico. Na de zes van De Geliefden, die kiest, vertrekt de zeven. De menner van De Zegewagen staat alleen in zijn voertuig – zonder meester, zonder partner, zonder iemand die voor hem beslist. Het is het getal van de bevochten autonomie, en ook van de volledige verantwoordelijkheid voor de weg.

In de traditie van de Golden Dawn komt De Zegewagen overeen met het teken Kreeft – een waterteken, van bescherming, van het huis en van het schild dat het kwetsbare verdedigt – en met de Hebreeuwse letter Cheth, waarvan de naam gewoonlijk in verband wordt gebracht met de omheining of de omsloten ruimte. De twee beelden helpen het harnas van de menner te begrijpen: vanbuiten bescherming en vastheid; vanbinnen een behoede gevoeligheid. Het is die mengeling van hardheid en emotie die De Zegewagen moet sturen.

Combinaties met andere kaarten

• De Magiër — Wil en daad: een project dat met vastberadenheid en vakmanschap wordt gelanceerd.
• De Geliefden — Een keuze die gemaakt en in gang gezet is; vastberaden het hart volgen.
• Kracht — Innerlijke kracht en overwinning: de situatie met moed en geduld beheersen.
• De Wereld — Een groot succes; een belangrijke reis; het zegevierende einde van een weg.
• De Keizer — Leiderschap en discipline: een doel dat met methode en gezag wordt bereikt.
• De Gehangene — Een gedwongen pauze in de vooruitgang; men moet stilstaan en de situatie vanuit een andere hoek bekijken.
• De Toren — Een val na een te snelle klim; de arrogantie die de schok veroorzaakt.
• Zes van Staven — Publiek erkende overwinning, succes, applaus.
• Acht van Staven — Alles versnelt: een snelle reis, nieuws, gebeurtenissen die elkaar opvolgen.
• Zes van Zwaarden — Een reis of een verandering die naar rustiger vaarwater leidt.
• Twee van Zwaarden — De stilstaande wagen: besluiteloosheid, krachten in een impasse, geblokkeerde vooruitgang.
• Zeven van Staven — De veroverde positie verdedigen tegen tegenstand; strijden voor wat men heeft bereikt.