Εννέα των Σπαθιών: σημασία και συμβολισμός της κάρτας Ταρό

Η κάρτα με μια ματιά

Η εικόνα της κάρτας

Στο Ταρό Sol da Alma, μια νέα γυναίκα με μακριά, ανοιχτά καστανά μαλλιά κάθεται στην άκρη ενός κρεβατιού, με ένα λευκό, φαρδύ νυχτικό που πέφτει ως το πάτωμα, και κρύβει το πρόσωπο μέσα στα δυο της χέρια. Το κρεβάτι είναι από σκούρο τορνευτό ξύλο, με ένα μαξιλάρι και ένα κρεμ κάλυμμα σταμπωτά με μεγάλα κόκκινα τριαντάφυλλα και πράσινα φύλλα. Το κεφαλάρι έχει, στο κέντρο, ένα ζωγραφιστό φάτνωμα σε τόνους πορτοκαλί και χρυσού, όπου δύο σκοτεινές μορφές στέκονται αντιμέτωπες — η μία με το χέρι σηκωμένο εναντίον της άλλης. Ο τοίχος του δωματίου έχει ένα βαθύ πετρόλ μπλε, πιτσιλισμένο με μικρά αστέρια, και στην πάνω αριστερή γωνία υπάρχει ένα μισοφέγγαρο που γεμίζει. Στον τοίχο, πάνω από τη γυναίκα, εννέα σπαθιά κρέμονται στη σειρά, όλα κατακόρυφα και με τη μύτη προς τα κάτω, άλλα ασημένια, άλλα χρυσά, μερικά να λάμπουν σαν να πιάνουν φως.

Στο Rider-Waite-Smith, του 1909, η σκηνή μοιάζει πολύ: μια μορφή καθισμένη στο κρεβάτι, με λευκό νυχτικό, κρύβει το πρόσωπο στα χέρια, σε ένα δωμάτιο με φόντο ολότελα μαύρο. Το κάλυμμα είναι φτιαγμένο από τετράγωνα με τριαντάφυλλα και αστρολογικά σύμβολα, και το πλαϊνό του κρεβατιού δείχνει, σκαλισμένη, μια μορφή που επιτίθεται σε μια άλλη. Τα εννέα σπαθιά είναι οριζόντια, στοιβαγμένα το ένα πάνω στο άλλο, σαν κάγκελα που διασχίζουν το σκοτάδι. Το Sol da Alma ακολουθεί αυτή την εικονογραφία — την καθισμένη μορφή, τα χέρια στο πρόσωπο, το λευκό νυχτικό, τα τριαντάφυλλα του καλύμματος, τη σκηνή της μάχης στο ξύλο του κρεβατιού, τα εννέα σπαθιά —, αλλά αλλάζει τη διάταξή τους: εδώ τα σπαθιά είναι κατακόρυφα, κρεμασμένα πλάι πλάι, και όχι στοιβαγμένα. Το απόλυτο μαύρο του πρωτοτύπου έδωσε τη θέση του σε μια γαλάζια νύχτα, με αστέρια και φεγγάρι, και η μάχη πέρασε από το πλαϊνό του κρεβατιού στο κεφαλάρι. Η νύχτα είναι λιγότερο καταθλιπτική και πιο ανθρώπινη· ο πόνος είναι ο ίδιος.

Στο Ταρό της Μασσαλίας, το Neuf d'Épée είναι απλώς ένα σχέδιο με τις λεπίδες της σειράς, καμπύλες και πλεγμένες, με ένα ίσιο σπαθί να τις διαπερνά στη μέση, χωρίς καμία σκηνή. Η άγρυπνη γυναίκα είναι δημιούργημα της Pamela Colman Smith.

Ο συμβολισμός, λεπτομέρεια προς λεπτομέρεια

Η κάρτα μιλά για τον νου που δεν ησυχάζει. Κάθε λεπτομέρεια προσθέτει μια απόχρωση σε αυτή την ιδέα.

Τα χέρια στο πρόσωπο

Η αγωνία, η ντροπή, το κλάμα, η κίνηση εκείνου που δεν θέλει να δει — ή που έχει ήδη δει πάρα πολλά. Είναι και η κίνηση εκείνου που είναι μόνος με αυτό που νιώθει.

Τα εννέα σπαθιά στον τοίχο

Οι σκέψεις: έγνοιες, ενοχές, σενάρια, ερωτήσεις χωρίς απάντηση. Είναι κρεμασμένα, και όχι καρφωμένα — απειλούν, αλλά δεν πληγώνουν. Είναι η εικόνα του άγχους: υποφέρει κανείς για κάτι που δεν έχει ακόμη συμβεί, ή που δεν μπορεί πια να αλλάξει.

Τα σπαθιά με τη μύτη προς τα κάτω

Στη ζωγραφική του Sol da Alma, οι λεπίδες στρέφονται προς τη γυναίκα, σαν να μπορούσαν να πέσουν ανά πάσα στιγμή. Είναι το βάρος μιας απειλής που αιωρείται, περισσότερο αισθητής παρά πραγματικής.

Η νύχτα

Η ώρα που όλα φαίνονται χειρότερα. Στα σκοτεινά, χωρίς περισπασμούς ούτε άλλες φωνές, ο νους μεγαλώνει τα προβλήματα. Η κάρτα είναι, πριν απ' όλα, μια κάρτα της νύχτας.

Το μισοφέγγαρο που γεμίζει

Η νύχτα βρίσκεται στη μέση της, αλλά έχει τέλος. Το φεγγάρι που γεμίζει μιλά για κάτι που ακόμη διαμορφώνεται — και θυμίζει ότι το ξημέρωμα έρχεται πάντα.

Τα αστέρια

Μικρά φώτα μέσα στο σκοτάδι: ακόμη και στο χειρότερο σημείο της νύχτας υπάρχει κάποια φωτεινότητα, για όποιον σηκώσει το κεφάλι.

Το κρεβάτι

Ο τόπος της ανάπαυσης, που έγινε τόπος αγρύπνιας. Η κάρτα μιλά πολλές φορές, κυριολεκτικά, για κακοκοιμισμένες νύχτες.

Τα τριαντάφυλλα του καλύμματος

Η ζωή, η αγάπη, η ομορφιά που εξακολουθούν να είναι εκεί, σε απόσταση ενός χεριού, αλλά που η γυναίκα δεν τις βλέπει εκείνη τη στιγμή. Το κάλυμμα είναι επίσης μια παρηγοριά που παραμένει δυνατή.

Η μάχη στο κεφαλάρι

Η ζωγραφισμένη σκηνή μιας μορφής που επιτίθεται σε μια άλλη: η σύγκρουση που επαναλαμβάνεται στη μνήμη, ο καβγάς που δεν φεύγει από το μυαλό, η ενοχή για κάτι που έκανε ή που έπαθε κανείς.

Το λευκό νυχτικό

Η ευαλωτότητα και η αθωότητα. Η γυναίκα είναι απροστάτευτη, χωρίς πανοπλία: έτσι είναι κανείς τη νύχτα, μόνος με τις σκέψεις του.

Η ιστορία του Εννέα των Σπαθιών

Στις παλαιότερες τράπουλες ταρό, της βόρειας Ιταλίας του 15ου αιώνα, και ύστερα στο Ταρό της Μασσαλίας, που παγιώθηκε ανάμεσα στον 17ο και τον 18ο αιώνα, το Εννέα των Σπαθιών έδειχνε μόνο τα σπαθιά της σειράς, χωρίς ανθρώπινη μορφή. Το νόημα των αριθμημένων καρτών προερχόταν από τη σειρά και από τον αριθμό, και όχι από μια εικόνα.

Στα τέλη του 19ου αιώνα, το Ερμητικό Τάγμα της Golden Dawn του έδωσε τον τίτλο «Κύριος της Απόγνωσης και της Σκληρότητας» και το συνέδεσε με τον Άρη στους Διδύμους. Είναι ένας από τους πιο σκοτεινούς τίτλους ολόκληρου του συστήματος, και συνέβαλε στο να παγιωθεί η φήμη της κάρτας ως μίας από τις δυσκολότερες της τράπουλας.

Ο Arthur Edward Waite και η Pamela Colman Smith, στην τράπουλα του 1909, του έδωσαν τη σκηνή που αναγνωρίζουμε σήμερα: τη μορφή που κάθεται στο κρεβάτι, με το πρόσωπο κρυμμένο, κάτω από εννέα σπαθιά. Βάζοντας τον πόνο σε ένα δωμάτιο, τη νύχτα, και όχι σε ένα πεδίο μάχης, η ζωγραφική μεταμόρφωσε την κάρτα: η απόγνωση άρχισε να βιώνεται από μέσα, ως αγωνία και αϋπνία. Αυτή η ανάγνωση, η πιο ψυχολογική, είναι που επικρατεί σήμερα — και γι' αυτό πολλοί αναγνώστες επιμένουν ότι το Εννέα των Σπαθιών περιγράφει περισσότερο τον φόβο παρά το συμβάν.

Το Εννέα των Σπαθιών όρθιο: η σημασία

Όρθιο, το Εννέα των Σπαθιών είναι η κάρτα της αγωνίας. Μιλά για έντονη ανησυχία, για άγχος, για άυπνες νύχτες, για σκέψεις που γυρίζουν γύρω γύρω και δεν καταλήγουν πουθενά. Όποιος την τραβά περνά συχνά μια φάση μεγάλης στενοχώριας — για ένα συγκεκριμένο πρόβλημα, για μια απόφαση, για έναν άνθρωπο, ή για έναν αόριστο φόβο στον οποίο δεν καταφέρνει ακόμη να δώσει όνομα.

Είναι και μια κάρτα ενοχής και τύψεων. Ο νους γυρίζει πάντα στο ίδιο σημείο: τι ειπώθηκε, τι έγινε, τι θα έπρεπε να είχε γίνει. Τα σπαθιά στον τοίχο είναι αυτές οι αναμνήσεις, που ανάβουν όταν όλα τα άλλα σβήνουν.

Το κλειδί της κάρτας βρίσκεται στο ότι τα σπαθιά δεν αγγίζουν τη γυναίκα. Πολλές φορές, ο πόνος είναι μεγαλύτερος από το γεγονός: αυτό που φοβάται κανείς δεν έχει ακόμη συμβεί, ή συνέβη και είναι λιγότερο σοβαρό από όσο φαίνεται στις τρεις τα ξημερώματα. Αυτό δεν μικραίνει τον πόνο — είναι πραγματικός —, αλλάζει όμως το τι μπορεί να κάνει κανείς με αυτόν. Δεν πρόκειται να λύσετε ολόκληρο τον κόσμο μέσα στη νύχτα· πρόκειται να περιμένετε το φως, και να μη μείνετε μόνοι με αυτό που σας βαραίνει.

Μερικές φορές, το Εννέα των Σπαθιών μιλά και για μια έγνοια για κάποιον άλλον: την αγωνία εκείνου που βλέπει έναν δικό του άνθρωπο σε δυσκολία και δεν ξέρει πώς να βοηθήσει.

Το Εννέα των Σπαθιών ανάποδο

Ανάποδο, το Εννέα των Σπαθιών δεν γίνεται το αντίθετο του εαυτού του: είναι η ίδια αγωνία, που όμως αρχίζει να υποχωρεί — ή να κρύβεται. Με την πρώτη έννοια, είναι η ανακούφιση με το ξημέρωμα. Δίνετε όνομα στον φόβο, κι εκείνος μικραίνει· μιλάτε με κάποιον, και το βάρος μοιράζεται· κοιτάζετε το πρόβλημα στο φως της ημέρας, και αποκτά περίγραμμα. Είναι πολλές φορές η κάρτα της εξομολόγησης που ξαλαφρώνει, της βοήθειας που ζητήθηκε, της πρώτης καλοκοιμισμένης νύχτας ύστερα από πολλές.

Με τη δεύτερη έννοια, η αναστροφή γυρίζει την αγωνία προς τα μέσα: η έγνοια που δεν τη λέει κανείς σε κανέναν, η ενοχή που φυλάγεται κρυφά, το χαμόγελο την ημέρα και τα χέρια στο πρόσωπο τη νύχτα. Σε αυτή την περίπτωση, η κάρτα ζητά ακριβώς αυτό που υπόσχεται η πρώτη ανάγνωση: να ειπωθεί ο φόβος φωναχτά, γιατί μέσα στη σιωπή μεγαλώνει.

Το Εννέα των Σπαθιών στην αγάπη

Στην αγάπη, το Εννέα των Σπαθιών μιλά για ανησυχία και για ανασφάλεια: νύχτες που περνούν με τη σκέψη στη σχέση, ζήλια, φόβος μήπως χάσετε τον άλλον, ή τύψεις για κάτι που πήγε στραβά. Μπορεί να περιγράφει την αγωνία ενός χωρισμού, ή το άγχος εκείνου που περιμένει μια απάντηση που δεν έρχεται. Πολλές φορές, αυτό που φαντάζεται κανείς είναι χειρότερο από αυτό που συμβαίνει.

Η συμβουλή είναι να μιλήσετε αντί να αναμασάτε τις ίδιες σκέψεις. Ανάποδο, αναγγέλλει ακριβώς αυτό: μια ειλικρινή κουβέντα που ανακουφίζει, μια παρεξήγηση που λύνεται, το τέλος μιας φάσης συναισθηματικού πόνου — ή, αν η αγωνία κρύβεται, την προειδοποίηση ότι η σιωπή φθείρει τη σχέση.

Το Εννέα των Σπαθιών στη δουλειά και στα χρήματα

Στη δουλειά, η κάρτα περιγράφει το στρες που το κουβαλά κανείς στο σπίτι: προθεσμίες, φόβος της αποτυχίας, φόβος μήπως χαθεί η θέση, μια σύγκρουση που δεν φεύγει από το μυαλό. Μπορεί να δείχνει μια φάση μεγάλης νοητικής πίεσης, όπου η κούραση παραμορφώνει την αίσθηση του τι είναι επείγον. Ζητά να ξεχωρίσετε τα πραγματικά προβλήματα από τις καταστροφικές υποθέσεις, και να ασχοληθείτε με ένα κάθε φορά.

Στα χρήματα, μιλά για οικονομικές έγνοιες που διώχνουν τον ύπνο. Όρθια, ζητά να βάλετε τους λογαριασμούς στο χαρτί — ο συγκεκριμένος αριθμός συνήθως τρομάζει λιγότερο από τη σκιά. Ανάποδη, δείχνει ότι η στενότητα αρχίζει να χαλαρώνει, ή ότι ήρθε η ώρα να ζητήσετε βοήθεια ή συμβουλή.

Το Εννέα των Σπαθιών στην υγεία και στην ευεξία

Στις ερωτήσεις για την ευεξία, το Εννέα των Σπαθιών μιλά για τον ύπνο, για την ανάπαυση και για τη νοητική ένταση. Ζητά συνήθειες που ηρεμούν, λιγότερες οθόνες το βράδυ, και πάνω απ' όλα να μη σηκώνετε μόνοι αυτό που σας βαραίνει. Αν η αγωνία παρατείνεται, η κάρτα θυμίζει ότι το να ζητήσει κανείς βοήθεια είναι ένα βήμα θάρρους. Οι κάρτες δεν υποκαθιστούν καμία ιατρική φροντίδα: η ανάγνωση μιλά για στάση και για τάση, και όχι για διάγνωση.

Το Εννέα των Σπαθιών στην πνευματική ζωή

Στον εσωτερικό δρόμο, το Εννέα των Σπαθιών είναι η σκοτεινή νύχτα σε μικρογραφία: η στιγμή που ο νους στρέφεται εναντίον του εαυτού του και όλα μοιάζουν χαμένα. Πολλές παραδόσεις διδάσκουν ότι αυτή η νύχτα δεν νικιέται πολεμώντας τις σκέψεις, αλλά παρατηρώντας τες — προσέχοντας ότι είναι κρεμασμένες στον τοίχο, και όχι καρφωμένες στο σώμα. Η κάρτα καλεί στην προσευχή, στον διαλογισμό, σε κάθε άσκηση που επιστρέφει το πνεύμα στο παρόν, όπου τα σπαθιά δεν έχουν ακόμη πέσει.

Το Εννέα των Σπαθιών ως συμβουλή

Ως συμβουλή, το Εννέα των Σπαθιών λέει: μην αποφασίζετε τίποτε στις τρεις τα ξημερώματα. Περιμένετε το φως της ημέρας, γράψτε αυτό που σας απασχολεί, μιλήστε με έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης. Ξεχωρίστε αυτό που συνέβη από αυτό που φοβάστε ότι θα συμβεί. Ο φόβος που ονομάζεται μικραίνει· ο φόβος που αποσιωπάται μεγαλώνει.

Το Εννέα των Σπαθιών στις θέσεις ενός απλώματος

Στο παρελθόν

Μια φάση μεγάλης αγωνίας, που τα σημάδια της — ανασφάλεια, δυσπιστία, ελαφρύς ύπνος — γίνονται ακόμη αισθητά.

Στο παρόν

Ο άνθρωπος είναι ανήσυχος, κουρασμένος, αναμασά τις ίδιες σκέψεις. Η κάρτα ζητά να ξεχωρίσει το γεγονός από τον φόβο.

Στο μέλλον

Η προειδοποίηση για μια φάση ανησυχίας· ή ότι, αν δεν αλλάξει τίποτε, το άγχος θα μεγαλώσει. Δεν είναι καταδίκη: είναι ένα καμπανάκι.

Ως εμπόδιο

Η ίδια η αγωνία, που δεν αφήνει κανέναν να σκεφτεί καθαρά και να δράσει.

Ως αποτέλεσμα

Αν ο φόβος συνεχίσει να αποφασίζει, το ζήτημα φέρνει περισσότερη ανησυχία παρά λύση. Ανάποδο, το τέλος της νύχτας.

Αριθμολογία και αντιστοιχίες

Το Εννέα είναι το άκρο της σειράς: η ποιότητά της φτασμένη στο όριο, για το καλύτερο και για το χειρότερο. Στα Σπαθιά — τον Αέρα, τη σκέψη, τον λόγο και την απόφαση —, το όριο είναι ο νους χωρίς ανάπαυση. Η σκέψη, που στον Άσο έκοβε και ξεκαθάριζε, φτάνει εδώ στο σημείο όπου δεν κόβει πια τίποτε: πληγώνει μόνο εκείνον που σκέφτεται. Είναι η διάνοια στο άκρο της, στραμμένη εναντίον του εαυτού της. Ύστερα από το Οκτώ, όπου ο νους φυλάκιζε, το Εννέα είναι ο νους που δεν αφήνει κανέναν να κοιμηθεί· το Δέκα θα κλείσει τον κύκλο με τον πάτο του πηγαδιού — και, γι' αυτό, με τη στροφή.

Στην Golden Dawn, η κάρτα αντιστοιχεί στον Άρη στους Διδύμους. Ο Άρης είναι ο πλανήτης της σύγκρουσης, της επιθετικότητας και της τομής· οι Δίδυμοι, το ζώδιο του Αέρα της σκέψης και του λόγου, πάντα σε κίνηση. Μαζί, δίνουν μια ακριβή εικόνα της κάρτας: τον πόλεμο που διεξάγεται μέσα στο κεφάλι, με τα όπλα του ίδιου του νου. Από εκεί και ο τίτλος που της έδωσε η Golden Dawn, «Κύριος της Απόγνωσης και της Σκληρότητας» — μια σκληρότητα που, σε αυτή την περίπτωση, είναι σχεδόν πάντα εκείνη που ασκεί ο άνθρωπος πάνω στον εαυτό του.

Συνδυασμοί με άλλες κάρτες

• Το Φεγγάρι — Νυχτερινοί φόβοι και σύγχυση· η φαντασία ζωγραφίζει το χειρότερο σενάριο.
• Ο Ήλιος — Το τέλος της νύχτας: η αγωνία διαλύεται, το φως επιστρέφει.
• Το Αστέρι — Η ελπίδα ύστερα από τη στενοχώρια· η γιατρειά που αρχίζει σιωπηλά.
• Η Εγκράτεια — Ηρεμία και υπομονή για να διαβείτε το άγχος· ισορροπία που επιστρέφει.
• Ο Διάβολος — Μια ενοχή ή μια εμμονή που δένει· καταναγκαστικές σκέψεις.
• Τρία των Σπαθιών — Ένας καημός που δεν φεύγει από το μυαλό· νύχτες που περνούν με κλάμα για μια πίκρα.
• Οκτώ των Σπαθιών — Από τη νοητική φυλακή στην αϋπνία: ο νους που φυλακίζει και που δεν αφήνει ανάπαυση.
• Δέκα των Σπαθιών — Το χειρότερο φτάνει στο τέλος του· ύστερα από την αγωνία, η στροφή.
• Τέσσερα των Κυπέλλων — Θλίψη και απάθεια· κλείνεται κανείς σε ό,τι του προσφέρεται.
• Βασίλισσα των Κυπέλλων — Κάποιος που ακούει και αγκαλιάζει· η αγωνία που μοιράζεται είναι πιο ελαφριά.
• Πέντε των Πεντάκλων — Οικονομικές έγνοιες που διώχνουν τον ύπνο· φόβος της στέρησης.