Heer: betekenis van Lenormandkaart 28

De kaart in het kort

De afbeelding op de kaart

In het Sol da Alma Lenormand is de Heer een jonge man met krullend bruin haar, staand midden in een veld vol rode, oranje en roze bloemen. Hij draagt een lange petrolgroene overjas met opgezette kraag en een honingkleurige binnenkant, een donkerblauwe trui en een donkere broek, en hij heeft zijn handen in zijn zakken. Zijn lichaam is bijna naar voren gericht, maar zijn hoofd draait naar rechts vanuit de kijker gezien, met de blik iets omhoog, in de verte. Achter hem liggen gouden heuvels, grote door de zon verlichte wolken en, rechts, een regenboog die over het dal neerdaalt. Het is een man van nu, kalm, wachtend of in gedachten.

In het Lenormand in gravurestijl is de Heer een figuur uit een andere eeuw, in aquarel geschilderd: een heer met kort, naar achteren gekamd haar, ten voeten uit en en profil, naar rechts gekeerd. Hij draagt een lange donkere geklede jas met fluwelen kraag, een licht vest, een witte strikdas met ruches en een grijze broek, en staat stil aan de rand van een zandweg die door een weide slingert, tussen herfstbomen en struiken, met blauwige heuvels in de verte. Eén hand houdt hij gesloten tegen zijn lichaam, zijn blik is recht vooruit gericht, op de weg. Het is het klassieke beeld van het Lenormand: een staande heer, van opzij gezien, zodat men weet waar hij naar kijkt.

De symboliek, detail voor detail

De staande figuur

De hele persoon, aanwezig, stilstaand in het middelpunt van zijn eigen verhaal. De Heer doet niets op de kaart – hij is er. Wat hij doet, vertellen de kaarten eromheen.

Het profiel en het gedraaide hoofd

De kijkrichting. Op beide afbeeldingen kijkt de Heer naar rechts: die richting toont in een legging waar zijn aandacht naar uitgaat.

De weg

In de gravurestijl de route die zich voor hem opent: het leven dat verdergaat, de keuzes die nog gemaakt moeten worden. Hij staat aan de rand van de weg en is nog niet op pad gegaan.

De handen in de zakken

In het Sol da Alma een zekere terughoudendheid: een man die eerst kijkt en dan handelt, die zijn gedachten voor zich houdt.

Het bloemenveld

In het Sol da Alma het leven eromheen, vol kleur – de wereld van de persoon, die de andere kaarten zullen invullen.

De regenboog

In het Sol da Alma de hoop en de belofte na onzeker weer. Hij staat aan de kant waar de Heer naar kijkt.

De kleding

De geklede jas van de gravurestijl en de overjas van het Sol da Alma zeggen hetzelfde in verschillende tijden: een volwassen man, verzorgd, zich tonend aan de wereld.

Het hartenaas

Harten is de kleur van het Water, van het gevoel en van de banden; de aas is de kiem ervan. Het is een gelukkige speelkaart voor de Heer: ze plaatst het vermogen om te voelen en zich met anderen te verbinden in het hart van de persoon.

De geschiedenis van de Heer

De Heer behoort tot de zesendertig kaarten van „Das Spiel der Hoffnung”, het Spel van de Hoop, dat rond 1799 in Neurenberg werd uitgegeven door Johann Kaspar Hechtel. Het was een bordspel gemaakt van geïllustreerde kaarten, elk met een miniatuurspeelkaart in een hoek; in de Duitse spellen heet kaart 28 „Der Herr” – de heer – en kaart 29 „Die Dame”. Sindsdien houdt de Heer plaats 28 en het hartenaas.

De naam „Lenormand” verscheen pas na de dood, in 1843, van Marie Anne Lenormand, de beroemdste Parijse kaartlegster van haar tijd; de uitgevers gebruikten haar naam om het spel te verkopen, zonder bewijs dat zij het ooit gebruikt heeft. In Portugal en Brazilië werd het spel bekend als „Baralho Cigano”, een volksnaam die historisch niets met de Roma te maken heeft. In Brazilië wordt de Heer vaak „o Cigano” genoemd, en de Dame „a Cigana”.

Het idee om in het spel een kaart te hebben die de vragensteller voorstelt – de „significator” – is oud in het kaartleggen met speelkaarten, waar het gebruikelijk was een beeldkaart voor de vraagsteller te kiezen. Het Lenormand heeft die al ingebouwd: twee personenkaarten, een mannelijke en een vrouwelijke, en profil getekend.

De betekenis van de Heer

Strikt genomen heeft de Heer geen eigen betekenis: hij is een persoon. Wanneer hij in een legging verschijnt, zegt hij dat er een man bij de zaak betrokken is – en wanneer de vraagsteller een man is, staat hij voor hem. Zijn betekenis wordt opgebouwd door de kaarten die hem omringen, en juist dat maakt hem zo’n nuttige kaart: hij is het punt van waaruit u de rest leest.

Wanneer de vraagsteller een vrouw is, is de Heer doorgaans de belangrijkste man in de vraag: de partner, de echtgenoot, het vriendje, de aanbidder, de ex. Bij een werkvraag kan het de baas zijn, een collega, een zakenpartner; bij een familievraag de vader, de broer, de volwassen zoon. Wanneer de vraagsteller een man is, is de Heer hijzelf, en rond hem wordt de legging gelezen.

Er zijn situaties die de kaart alleen niet oplost – bijvoorbeeld een man die naar een andere man vraagt, of een stel van twee mannen. In die gevallen spreken lezers vaak vóór het schudden af welke kaart voor welke persoon staat: de Heer voor de een, en een andere kaart (vaak de Ruiter, het Kind of een kaart met betekenis voor de vraagsteller) voor de ander. Het belangrijkste is dat de keuze wordt gemaakt voordat de kaarten worden getrokken.

De kijkrichting

De Heer is en profil of met gedraaid hoofd getekend, en dat is geen detail: het is een van de sleutels van de duiding. In beide versies van deze kaart – het Sol da Alma Lenormand en het Lenormand in gravurestijl – kijkt de Heer naar rechts vanuit de kijker gezien. Het is daarom aan de kaarten rechts van hem dat u afleest waar zijn aandacht naar uitgaat.

De gangbaarste duiding is deze: wat vóór zijn blik ligt, is waar de persoon naartoe gaat, wat hem bezighoudt, wat hij verlangt of onder ogen ziet – vaak de nabije toekomst. Wat achter hem ligt, in zijn rug, is wat hij achter zich laat, wat voorbij is of waar hij geen aandacht aan schenkt. Valt de Heer helemaal rechts op tafel en kijkt hij de legging uit, dan vatten veel lezers dat op als een blik buiten de situatie – afgeleid, op iets anders gericht, of zonder zichtbare toekomst in die zaak.

Sommige lezers lezen ook de verticale as: de kaarten boven de Heer spreken over wat hem in het hoofd bezighoudt of wat op hem drukt; die eronder over wat hij in de hand heeft of wat hem als basis dient. Daar bestaat geen eenduidige regel voor – het belangrijkste is een methode te kiezen en die bij elke duiding aan te houden.

Houd rekening met het spel dat u gebruikt. Kijkt de Heer in een ander spel naar links, dan telt links. Het principe is altijd hetzelfde: u leest in de richting waarin de figuur kijkt.

De kaarten rond de Heer

In een legging met de Heer zijn de belangrijkste kaarten die welke hem raken: die direct links en rechts van hem, boven en onder hem, en op de diagonalen. Zij beschrijven hem – in welke toestand hij verkeert, wat hij voelt, wat hij in zijn leven heeft. Hoe verder een kaart van hem af ligt, hoe minder direct ze hem aangaat.

Deze kaarten leest u als bijvoeglijke naamwoorden en als situaties. De Heer naast het Hart is een verliefde man, of een van nature hartelijke man; naast de Vos een berekenende man, of iemand die niet oprecht is; naast het Anker een stabiele man, vast in zijn werk; naast het Schip een man die reist of ver weg is; naast de Muizen een vermoeide of bezorgde man; naast de Beer een man met macht of met geld; naast de Hond een trouwe man, een vriend.

Eén kaart die tegen de Heer aan ligt, weegt zwaarder dan meerdere kaarten verderop. En dezelfde kaart verandert van betekenis naargelang de kant waar ze valt: de Doodskist vóór zijn blik is een einde dat nadert of dat hij onder ogen ziet; erachter een einde dat hij al achter zich heeft gelaten. Daarom kijkt u, voordat u de buurkaarten leest, eerst waar hij naar kijkt.

De Heer en de Dame in dezelfde legging

Bij liefdesvragen let men vooral op de verhouding tussen de Heer en de Dame op tafel. De afstand tussen beide kaarten zegt hoe dicht de twee mensen bij elkaar staan: naast elkaar zijn ze samen of heel nabij; aan tegenovergestelde uiteinden van de legging is er afstand – fysiek of emotioneel.

Ook telt waar ze naar kijken. In het Lenormand in gravurestijl kijkt de Heer naar rechts en de Dame naar links: ligt de Heer links van de Dame, dan kijken ze elkaar aan, wat gelezen wordt als belangstelling, aandacht, verlangen naar een ontmoeting. Staan ze met de rug naar elkaar toe, dan kijkt ieder zijn eigen kant op – ieder met iets anders bezig. In het Sol da Alma Lenormand kijken beide figuren naar rechts: dan leest u of de een naar de ander kijkt en de ander niet, of dat ze allebei dezelfde kant op kijken, naar hetzelfde.

De kaarten die tussen de twee in liggen, beschrijven wat hen verbindt of wat hen scheidt: de Ring of het Hart brengen dichterbij; de Berg, de Zeis of de Wolken leggen er obstakels, breuken of verwarring tussen.

De Heer in de liefde

In de liefde is de Heer bijna altijd de partner of de aanbidder, wanneer de vraagsteller een vrouw is – en de vraagsteller zelf, wanneer het een man is. U leest hem via de kaarten eromheen: naast de Ring is hij gebonden; naast het Hart verliefd; naast de Ooievaar in verandering; naast het Boek houdt hij iets achter; naast het Kruispunt is hij besluiteloos; naast het Kruis draagt hij een last.

Voor een alleenstaande vrouw die naar de liefde vraagt, zegt het verschijnen van de Heer in een kleine legging dat er een man ten tonele verschijnt – de buurkaarten zeggen wat voor man en in welke omstandigheden. Voor een man die de vraag stelt, tonen de kaarten vóór zijn blik wat hij zoekt; die erachter wat hij al achter zich heeft gelaten.

De Heer in werk en geld

In het werk kan de Heer de vraagsteller zijn of een man met gewicht in de situatie: een baas, een collega, een klant, een zakenpartner. Naast de Toren iemand die verbonden is aan een instelling of een officiële functie heeft; naast het Anker iemand met een vaste baan; naast de Beer een baas of iemand met macht; naast de Vos een concurrent of een collega bij wie wantrouwen op zijn plaats is.

Bij geld tonen de kaarten eromheen de financiële situatie van die man: de Vissen geld en zaken; de Muizen verliezen of uitgaven; de Klaver een klein geluksmoment. Bij een vraag over een zakelijke deal kan de Heer de persoon zijn met wie wordt onderhandeld.

De Heer bij gezondheid en welzijn

Bij vragen over welzijn toont de Heer over wie het gaat, en de buurkaarten de stemming en de energie van die persoon – de Zon geeft kracht, de Muizen spreken van vermoeidheid, de Boom van een traag ritme en van wortels. De kaarten vervangen geen enkel consult en geen enkele zorg voor de gezondheid: ze geven tendensen en houdingen, en verder niets.

Wie is deze man?

Is de Heer niet de vraagsteller, dan helpen de kaarten eromheen hem te herkennen. Het Huis wijst op iemand uit de familie of uit huis; de Hond op een vriend; de Toren op iemand van een instelling of iemand die verder af staat; het Schip op iemand van buiten of die ver weg woont; het Kind op een jonge man of een zoon; de Beer op een gezagsfiguur, soms de vader of de baas. Sommige lezers gebruiken ook de speelkaart van de Heer – het hartenaas – om hem te verbinden met kaarten van dezelfde kleur die in zijn buurt liggen.

Wanneer de Heer de vraagsteller zelf is, is de legging in wezen een portret: wat hij beleeft, wat hem omringt, waar hij naar kijkt.

De Heer als raad

Als raad zegt de Heer op zichzelf weinig – het is de raad van de kaarten eromheen die telt. Maar valt hij op een positie van raad, dan wordt hij vaak gelezen als een uitnodiging om de zaak persoonlijk op te pakken: zelf in het middelpunt van de kwestie gaan staan, zelf handelen, of, bij de vraag van een vrouw, rechtstreeks met de betreffende man praten.

De tijd van de Heer

De Heer meet geen tijd: hij is een persoon en geen gebeurtenis. Bij een „wanneer”-vraag leest u de tijd af aan de buurkaarten – snel naast de Ruiter of de Zeis, langzaam naast de Berg, de Boom of het Anker.

In de Grote Tafel: huis 28

In de Grote Tafel – alle zesendertig kaarten op tafel uitgelegd – is de Heer een van de kaarten van waaruit de duiding begint, wanneer de vraagsteller een man is. Het huis waarin hij valt, zet de toon: in het huis van het Anker staat het werk centraal in zijn leven; in het huis van het Hart de genegenheid; in het huis van het Kruis een last of een plicht.

Huis 28 is op zijn beurt het huis van de Heer. De kaart die daar valt, beschrijft de man in de vraag, of de vraagsteller zelf als die een man is – wat hij in gedachten heeft, zijn gemoedstoestand, wat hem op dat moment tekent.

Combinaties met andere kaarten

• Dame — Een stel, een ontmoeting, een relatie – de afstand en de blik tussen beide kaarten zeggen hoe het ervoor staat.
• Hart — Een verliefde, hartelijke man met een goed hart.
• Ring — Een gebonden man: getrouwd, verloofd, of contractueel verbonden.
• Vos — Een berekenende of weinig oprechte man; ook iemand die heel bedreven is in zijn vak.
• Beer — Een man met macht, met geld of met gezag – een baas, een beschermende vader.
• Hond — Een trouwe man, een vriend op wie u kunt rekenen.
• Schip — Een man die reist, die ver weg woont of die van buiten komt.
• Anker — Een stabiele man, met vast werk en beide voeten op de grond.
• Kruispunt — Een besluiteloze man, die voor een keuze staat.
• Boek — Een gesloten man, die een geheim bewaart, of een man die graag studeert.
• Ruiter — Een man die komt, een bezoek; of een jonge, actieve man.
• Kruis — Een man die een last draagt, een verantwoordelijkheid of een grote zorg.