Kruis: betekenis van Lenormandkaart 36

De kaart in het kort

De afbeelding op de kaart

In het Sol da Alma Lenormand is het Kruis een Latijns kruis van lichte, grijswitte steen, vol barsten en fijne scheuren, op een vierkante voet van twee treden. Het verrijst op de top van een heuvel begroeid met hoog, groen en geelachtig gras dat door de wind wordt gebogen, met een paadje dat de helling op loopt. Daarachter een turquoiseblauwe lucht met grote, roze en perzikkleurige wolken, en hoog in de lucht enkele witte slierten. Het kruis staat iets naar rechts, alleen, van voren beschenen. In de hoek het getal 36 en de klaveren zes.

In het Lenormand in gravurestijl is het Kruis van donker, bijna zwart hout, glad en zonder versiering, direct in de aarde geslagen op de top van een heuveltje van groen gras en bruine aarde, met lage heuvels in de verte en een bleke lucht met lichte wolken. Het is het klassieke beeld van het Lenormand: het eenvoudige kruis, rechtop, in de hoogte.

De twee afbeeldingen herhalen dezelfde compositie – het kruis op de top van een heuvel, afgetekend tegen de hemel –, maar veranderen het materiaal. Het donkere hout van de gravurestijl onderstreept het gewicht en de soberheid; de gebarsten steen van het Sol da Alma spreekt over wat oud is en de tijd heeft doorstaan, getekend maar nog altijd overeind, onder een hemel die niet somber is.

De symboliek, detail voor detail

Het kruis

De last, de beproeving, het offer – en tegelijk het geloof en het heilige. Het is bij uitstek het christelijke symbool, en de kaart bewaart beide duidingen.

De top van de heuvel

Wat van ver te zien is en niet genegeerd kan worden. Het Kruis is niet verborgen: het is een zaak die het leven van de vraagsteller tekent.

De eenzaamheid van het kruis

De beproeving die men alleen doormaakt, de verantwoordelijkheid die niemand voor ons kan dragen.

De gebarsten steen

Op de afbeelding van het Sol da Alma de sporen van wat werd doorstaan. Het kruis is versleten, maar staat overeind: lijden laat sporen na, en velt niet.

Het donkere hout

In het Lenormand in gravurestijl soberheid en gewicht. Een kruis zonder opsmuk, dat niets verhult.

De hemel erachter

Op beide afbeeldingen is de hemel helder. Het Kruis is geen kaart van duisternis: het is een beproeving met een horizon.

De klaveren zes

In het kaartleggen met gewone speelkaarten spreken klaveren over werk en inspanning. Ze geven het Kruis zijn toon van een taak die met toewijding wordt volbracht.

De geschiedenis van het Kruis

Het Kruis was al kaart 36 van „Das Spiel der Hoffnung”, het Spel van de Hoop dat Johann Kaspar Hechtel rond 1799 in Neurenberg uitgaf, met de klaveren zes in de hoek. Het was een bordspel van zesendertig kaarten dat met dobbelstenen werd gespeeld, en dankzij de miniatuurspeelkaarten kon het ook worden gebruikt om de toekomst te voorspellen.

Na de dood van Marie Anne Lenormand in 1843 – de beroemdste kaartlegster van Parijs – begonnen uitgevers het spel onder haar naam te verkopen, zonder dat er bewijs is dat zij het ooit gebruikt heeft. In Portugal en Brazilië werd het bekend als „Baralho Cigano”, een volksbenaming die niet overeenkomt met een historische herkomst bij de Roma.

In de volksiconografie van de negentiende eeuw waren het kruis, het anker en het hart de emblemen van geloof, hoop en liefde – en het Lenormand heeft ze alle drie: het Kruis, het Anker en het Hart. In de oude duidingen was het Kruis een gevreesde kaart, verbonden met pijn en tegenspoed; de huidige duiding, die van het Sol da Alma, is evenwichtiger: het Kruis is de beproeving en de plicht, en ook het geloof en de zin die helpen ze te doorstaan.

De betekenis van het Kruis

Het Kruis is de kaart van de last. Het zegt dat een zaak moeilijk is, dat ze inspanning, geduld en uithoudingsvermogen vraagt. Het spreekt over beproevingen, verantwoordelijkheden, plichten die men niet kan weigeren, lasten die gedragen moeten worden. In een legging markeert het de plek waar de moeilijkheid zit – de kaart naast het Kruis zegt meestal wat zwaar weegt.

Het is ook de kaart van wat definitief is en van de lotsbestemming. Wat het Kruis aanraakt, heeft iets van wat zo moest zijn: men kiest het niet, men beleeft het. Veel lezers lezen het als de centrale zaak in het leven van de vraagsteller op dat moment, de beproeving die zin geeft aan de rest. En het is de kaart van het geloof, de spiritualiteit, het heilige – van de dimensie van het leven die helpt te dragen wat zwaar is.

Lees het niet als een veroordeling. Het Kruis is zelden voor altijd: het is een fase, en fasen gaan voorbij. Wat het vraagt, is dat men de verantwoordelijkheid niet ontvlucht, dat men met waardigheid volhoudt en dat men de zin zoekt van wat er gebeurt. Naast goede kaarten, zoals de Zon of de Sleutel, is de beproeving kort en is de uitweg duidelijk; naast zware kaarten vraagt ze meer geduld.

Het Kruis in de liefde

In de liefde spreekt het Kruis over een relatie die een beproeving doormaakt: moeilijkheden, offers, gedeelde verantwoordelijkheden, een periode waarin liefhebben zwaar valt. Het kan wijzen op een relatie die als een last voelt, of op een liefde die verzaking vraagt. Maar het kan ook spreken over een diepe, trouwe band, beleefd als lotsbestemming – de liefde die de beproevingen doorstaat en er sterker uitkomt.

Naast het Hart is het een liefde die zwaar valt, maar echt is; naast de Ring een serieuze verbintenis, met plichten die men op zich neemt; naast de Doodskist het einde van een pijnlijke periode. Voor wie alleen is, kan het vragen om eerst een oude wond te laten helen, voordat er ruimte komt voor iemand anders.

Het Kruis in werk en geld

In het werk wijst het Kruis op een veeleisende periode: veel verantwoordelijkheid, overbelasting, een moeilijk project, een plicht die men niet kan laten liggen. Het kan ook spreken over werk dat als roeping wordt beleefd – als missie, als dienstbaarheid, als zorg voor anderen –, of over beroepen die verbonden zijn met het geloof en met hulp aan wie die nodig heeft.

Bij geld vraagt het om voorzichtigheid: lasten, schulden, uitgaven die zwaar wegen. Met de Vissen is het financiële krapte die discipline vraagt; met de Zon een moeilijkheid die wordt overwonnen; met het Anker een financiële verplichting van lange duur.

Het Kruis bij gezondheid en welzijn

Bij vragen over welzijn spreekt het Kruis over vermoeidheid, over overbelasting en over de noodzaak niet alles alleen te dragen – om hulp te vragen en lichaam en geest de rust te geven waar ze om vragen. Zoals altijd in het Lenormand geeft de duiding tendensen en houdingen, en vervangt ze geen enkel consult en geen enkele zorg voor de gezondheid.

Het Kruis als persoon

Het Kruis is geen van de personenkaarten van het spel, maar wanneer het iemand beschrijft, beschrijft het een verantwoordelijk, opofferingsgezind mens, die veel draagt – soms te veel. Het kan iemand met een diep geloof zijn, of een persoon die voor de vraagsteller een verantwoordelijkheid of een beproeving is. Ernstig, toegewijd en vaak vermoeid.

Het Kruis als raad

Als raad zegt het Kruis: aanvaard wat doorleefd moet worden. Ontvlucht de verantwoordelijkheid niet, maar draag ook niet meer dan u toekomt. Zoek de zin van de beproeving, steun op uw geloof of op uw waarden, en bedenk dat ook deze periode voorbijgaat.

De tijd van het Kruis

Het Kruis geeft geen termijn aan: het geeft de duur van een beproeving aan. Het weegt zolang het duurt, en het gaat voorbij. Naast snelle kaarten is de moeilijkheid hevig maar kort; naast langzame kaarten, zoals het Anker of de Berg, is het een last die voortsleept en uithoudingsvermogen vraagt.

In de Grote Tafel: huis 36

In de Grote Tafel – de legging met alle zesendertig kaarten in vier rijen uitgelegd – is de zesendertigste positie het huis van het Kruis, het laatste van de tafel. De kaart die daar valt, zegt wat de beproeving of de plicht van de vraagsteller is, of wat voor hem onvermijdelijk is. En het Kruis zelf geeft, waar het ook valt, gewicht en ernst aan het thema van dat huis.

Combinaties met andere kaarten

• Hart — Een liefde die zwaar valt; gevoelens die op de proef worden gesteld.
• Ring — Een zware verbintenis; plichten die voor lange tijd worden aangegaan.
• Zon — Het einde van een beproeving; een last die lichter wordt.
• Sleutel — De lotsbestemming; een beproeving die doorleefd moet worden, maar die zin heeft.
• Doodskist — Het einde van een lijdensweg; een pijnlijke periode die wordt afgesloten.
• Anker — Een last die voortsleept; een verantwoordelijkheid voor de lange termijn.
• Vissen — Financiële krapte, lasten en schulden die zwaar wegen.
• Huis — Zorgen thuis; verantwoordelijkheden binnen het gezin.
• Sterren — Geloof, spiritualiteit, hoop midden in de beproeving.
• Berg — Een moeilijk obstakel, dat veel geduld vraagt.
• Hond — Een vriend die helpt de last te dragen; of een vriend die een beproeving doormaakt.
• Wolken — Angst, twijfels, een periode van grote onzekerheid.