Ο Κρεμασμένος: σημασία και συμβολισμός της κάρτας Ταρό

Η κάρτα με μια ματιά

Η εικόνα της κάρτας

Στο Ταρό Sol da Alma, ο Κρεμασμένος είναι ένας νέος με γυμνό κορμό και γαλάζιο κοντό παντελόνι με κόκκινη ζώνη, κρεμασμένος ανάποδα από ένα σχοινί δεμένο στον δεξιό του αστράγαλο. Το σχοινί είναι στερεωμένο σε ένα ξύλινο δοκάρι που στηρίζεται σε δύο κορμούς δέντρων, σαν πρόπυλο, και από το ξύλο φυτρώνουν πράσινα φύλλα και κλαδιά αναρριχητικού φυτού. Το αριστερό πόδι είναι λυγισμένο πίσω από το δεξί και σχηματίζει σταυρό· τα χέρια είναι κρυμμένα πίσω από την πλάτη. Έχει τα μάτια κλειστά και το πρόσωπο γαλήνιο, και γύρω από το κεφάλι του λάμπει ένα φωτοστέφανο από χρυσές ακτίνες. Πάνω από το δοκάρι, ένας θαμπός ήλιος φωτίζει έναν συννεφιασμένο ουρανό· κάτω, χορτάρι και δέντρα που σβήνουν μέσα στην ομίχλη.

Στο Rider-Waite-Smith, του 1909, η στάση του σώματος είναι η ίδια — κρεμασμένος από το δεξί πόδι, το αριστερό σταυρωμένο πίσω, τα χέρια στην πλάτη, κίτρινο φωτοστέφανο —, και από αυτήν ξεκίνησε η ζωγραφιά του Sol da Alma. Εκεί όμως η κρεμάλα είναι ένας μοναδικός σταυρός σε σχήμα Τ, από ζωντανό ξύλο με φύλλα στις άκρες, πάνω σε γκρίζο και ομοιόμορφο φόντο, και ο άνθρωπος φορά γαλάζιο χιτώνα, κόκκινο παντελόνι και κίτρινα παπούτσια. Το Sol da Alma αντικατέστησε τον σταυρό σε σχήμα Τ με ένα πρόπυλο από δύο κορμούς, γύμνωσε τη μορφή, της έδωσε ουρανό και τοπίο, και κράτησε το ζωντανό ξύλο, το σταυρωμένο πόδι και το φως γύρω από το κεφάλι.

Στο Ταρό της Μασσαλίας, ο Le Pendu κρέμεται από το πόδι σε ένα δοκάρι που ακουμπά σε δύο δέντρα με κομμένα κλαδιά, επίσης με τα πόδια σταυρωμένα και τα χέρια πίσω από την πλάτη. Το πρόπυλο με τους δύο κορμούς του Sol da Alma βρίσκεται πιο κοντά σε αυτή την παλιά εικόνα παρά στον σταυρό του Rider-Waite-Smith.

Ο συμβολισμός, λεπτομέρεια προς λεπτομέρεια

Σχεδόν όλα σε αυτή την κάρτα είναι ανάποδα — και αυτή ακριβώς η αντιστροφή τής δίνει νόημα. Κάθε λεπτομέρεια βοηθά να καταλάβουμε ότι η αιώρηση δεν είναι τιμωρία, είναι πέρασμα.

Το κεφάλι προς τα κάτω

Η αντεστραμμένη ματιά: να βλέπεις τον κόσμο ανάποδα και να ανακαλύπτεις ό,τι δεν φαινόταν όσο στεκόσουν όρθιος. Πολλές λύσεις εμφανίζονται μόνο όταν πάψει κανείς να κοιτάζει το πρόβλημα με τον συνηθισμένο τρόπο.

Το γαλήνιο πρόσωπο

Η αποδοχή. Ο άνθρωπος δεν υποφέρει ούτε σπαρταρά: είναι εκεί που είναι, και είναι ειρηνικός. Αυτό ξεχωρίζει τη γόνιμη αιώρηση από τη στασιμότητα.

Το φωτοστέφανο

Η κατανόηση, η φώτιση που έρχεται από την παύση. Το φως βρίσκεται στο κεφάλι — δηλαδή στον τρόπο που βλέπει — και εμφανίζεται μόνο επειδή εκείνος είναι γυρισμένος ανάποδα.

Το δεμένο πόδι

Αυτό που κρατά τον άνθρωπο δεμένο σε μια κατάσταση, χωρίς να μπορεί προς το παρόν να φύγει. Είναι όμως μόνο ένα πόδι: το υπόλοιπο σώμα είναι ελεύθερο, και το σχοινί δεν σφίγγει τον λαιμό.

Το σταυρωμένο πόδι

Το πόδι που λυγίζει πίσω από το άλλο σχηματίζει έναν σταυρό, ή ένα αναποδογυρισμένο τέσσερα. Πολλοί αναγνώστες βλέπουν εκεί τον αριθμό τέσσερα του Αυτοκράτορα — την τάξη του κόσμου — γυρισμένο τα πάνω κάτω.

Τα χέρια πίσω από την πλάτη

Η αδυναμία να δράσει, και η επιλογή να μη δράσει. Ο Κρεμασμένος δεν κάνει τίποτα με τα χέρια του: η δουλειά του τώρα είναι εσωτερική.

Το ζωντανό ξύλο

Η κρεμάλα έχει φύλλα: είναι ζωντανή. Η κατάσταση που δεσμεύει είναι ταυτόχρονα μια κατάσταση που κάνει τον άνθρωπο να μεγαλώνει. Δεν είναι όργανο θανάτου, είναι δέντρο.

Το γαλάζιο και το κόκκινο

Στο Sol da Alma, το γαλάζιο παντελόνι με την κόκκινη ζώνη· στο Rider-Waite-Smith, ο γαλάζιος χιτώνας και το κόκκινο παντελόνι. Η ηρεμία και το πάθος, το πνεύμα και το σώμα, μαζί στην ίδια αιωρούμενη μορφή.

Ο αριθμός δώδεκα

Ο αριθμός των μηνών του έτους και των ζωδίων: ένας ολόκληρος κύκλος. Η αιώρηση του Κρεμασμένου διαρκεί όσο χρειάζεται για να ολοκληρωθεί ο κύκλος.

Η ιστορία του Κρεμασμένου

Ο Κρεμασμένος υπάρχει στο Ταρό από τις πρώτες ιταλικές τράπουλες του 15ου αιώνα. Στις τράπουλες που ζωγραφίστηκαν για τους Visconti και τους Sforza, στο Μιλάνο, γύρω στο 1450, είναι ήδη ένας άνθρωπος κρεμασμένος από το πόδι σε ένα δοκάρι, με το κεφάλι κάτω. Σε παλιούς ιταλικούς καταλόγους ονομάζεται L'Appeso (ο κρεμασμένος) και επίσης Il Traditore — ο προδότης.

Αυτό το δεύτερο όνομα βοηθά να καταλάβουμε την προέλευση της εικόνας. Στην Ιταλία της εποχής υπήρχε το έθιμο των «ατιμωτικών ζωγραφιών»: οι προδότες, οι πλαστογράφοι και οι φυγάδες οφειλέτες ζωγραφίζονταν σε δημόσιους τοίχους κρεμασμένοι ανάποδα, για να εκτεθούν στην ντροπή. Πολλοί ιστορικοί του Ταρό βλέπουν εκεί την πηγή του Κρεμασμένου. Στην αρχή της, επομένως, η κάρτα θα ήταν μια μορφή ατίμωσης — πολύ μακριά από την πνευματική ανάγνωση που έχει σήμερα.

Στο Ταρό της Μασσαλίας, που παγιώθηκε ανάμεσα στον 17ο και τον 18ο αιώνα, ονομάζεται Le Pendu και αιωρείται ανάμεσα σε δύο δέντρα με κομμένα κλαδιά. Η ανάγνωσή του ως θυσίας, παράδοσης και μύησης προέρχεται κυρίως από τον αποκρυφισμό του 19ου αιώνα. Το Ερμητικό Τάγμα της Golden Dawn τού αντιστοίχισε το στοιχείο Νερό και το εβραϊκό γράμμα Mem· ο Arthur Edward Waite και η Pamela Colman Smith, στην τράπουλα του 1909, του έβαλαν το φωτοστέφανο γύρω από το κεφάλι και τη γαλήνια έκφραση, και ο ίδιος ο Waite έγραψε ότι η κάρτα μιλά για αιώρηση και όχι για μαρτύριο. Η σύγχρονη αστρολογία τον συνδέει με τον Ποσειδώνα.

Ο Κρεμασμένος όρθιος: η σημασία

Όρθιος, ο Κρεμασμένος είναι η κάρτα της αναγκαίας παύσης. Τα πράγματα σταμάτησαν, ή πρόκειται να σταματήσουν, και δεν ωφελεί να πιέζετε: η στιγμή είναι στιγμή αναμονής. Μπορεί να είναι ένα σχέδιο σε εκκρεμότητα, μια απάντηση που δεν έρχεται, μια κατάσταση που εξαρτάται από άλλους ή από τον χρόνο. Η κάρτα λέει ότι αυτή η αναμονή δεν είναι χαμένος χρόνος — είναι χρόνος μέσα στον οποίο κάτι ωριμάζει.

Είναι, πάνω απ' όλα, η κάρτα της αλλαγής οπτικής. Ο Κρεμασμένος βλέπει τον κόσμο ανάποδα, και γι' αυτό βλέπει ό,τι οι άλλοι δεν βλέπουν. Ζητά να κοιτάξετε την κατάσταση από άλλη γωνία, να αμφισβητήσετε τις βεβαιότητες, να δεχτείτε την πιθανότητα ότι βλέπετε λάθος. Πολλές φορές η λύση εμφανίζεται ακριβώς όταν παραιτηθεί κανείς από το να την ψάχνει με τον συνηθισμένο τρόπο.

Μιλά επίσης για θυσία — αλλά για μια θυσία γόνιμη, που την επιλέγει κανείς και έχει νόημα: να παραιτηθείτε από κάτι τώρα για ένα μεγαλύτερο καλό αργότερα, να αφήσετε τον έλεγχο, να βάλετε τα δικά σας συμφέροντα σε αναμονή για έναν σκοπό ή για έναν άλλον άνθρωπο. Και μιλά για παράδοση: να πάψετε να πολεμάτε ό,τι δεν μπορεί να αλλάξει, και να αφεθείτε.

Ο Κρεμασμένος ανάποδος

Ανάποδος, ο Κρεμασμένος εξακολουθεί να αιωρείται, αλλά η αιώρηση δεν δίνει πια καρπό. Είναι η στασιμότητα: η αναμονή που παρατείνεται χωρίς λόγο, η αναποφασιστικότητα που εγκαθίσταται, η κατάσταση που δεν προχωρά επειδή κανείς δεν θέλει να κουνηθεί. Μπορεί να δείχνει κάποιον που γαντζώνεται σε μια αδύνατη θέση μόνο και μόνο για να μη χρειαστεί να αλλάξει, ή κάποιον που αναβάλλει διαρκώς από φόβο να διαλέξει.

Μπορεί να είναι και η άκαρπη θυσία: να δίνεται κανείς χωρίς όρια σε όποιον ούτε το ζητά ούτε ευχαριστεί, να παριστάνει το θύμα, να μπερδεύει τον πόνο με την αρετή. Κάποτε είναι το αντίθετο — η άρνηση κάθε παύσης, η ταραχή εκείνου που δεν αντέχει να περιμένει και πιέζει τα πράγματα πριν από την ώρα τους. Η συμβουλή είναι η ίδια σε όλες τις περιπτώσεις: να καταλάβετε αν η αναμονή χρησιμεύει ακόμη σε κάτι· αν δεν χρησιμεύει, κόψτε το σχοινί.

Ο Κρεμασμένος στην αγάπη

Στην αγάπη, ο Κρεμασμένος δείχνει μια σχέση σε παύση, ή μια φάση αναμονής: έναν άνθρωπο που δεν έχει ακόμη αποφασίσει, μια σχέση που ούτε προχωρά ούτε τελειώνει, ένα συναίσθημα που δεν έχει βρει ακόμη τη μορφή του. Ζητά υπομονή — και επίσης να κοιτάξετε τη σχέση με άλλον τρόπο, χωρίς τις συνηθισμένες προσδοκίες. Κάποτε μιλά για υποχώρηση, για το να αφήσετε την περηφάνια στην άκρη για το καλό της σχέσης.

Για όσους είναι μόνοι, μπορεί να δείχνει έναν καιρό για να καταλάβετε καλύτερα τον εαυτό σας πριν αναζητήσετε κάποιον. Ανάποδος, είναι η προειδοποίηση απέναντι στην αιώνια αναμονή — για κάποιον που δεν έρχεται, για μια σχέση που δεν αλλάζει —, και απέναντι στις θυσίες που κανείς δεν ζήτησε και που καταλήγουν σε πικρία.

Ο Κρεμασμένος στην εργασία και στα χρήματα

Στην εργασία, ο Κρεμασμένος μιλά για σχέδια που έχουν σταματήσει, για αποφάσεις που αναβάλλονται, για μια φάση όπου χρειάζεται να περιμένετε τους άλλους. Δεν είναι η στιγμή να επιβάλετε μια αλλαγή, είναι όμως καλή στιγμή για να ξανασκεφτείτε τη στρατηγική, να μελετήσετε, να δείτε την κατάσταση από άλλη γωνία. Μπορεί επίσης να δείχνει μια επαγγελματική θυσία — να δεχτείτε λιγότερα τώρα για μια καλύτερη θέση αργότερα.

Στα χρήματα, ζητά σύνεση και υπομονή: δεν είναι καιρός για μεγάλες επενδύσεις ούτε για γρήγορες αποφάσεις. Μπορεί να δείχνει δεσμευμένα χρήματα, μια πληρωμή που αργεί, μια φάση συγκράτησης. Ανάποδος, προειδοποιεί για τα χρήματα που μένουν ακίνητα από αναποφασιστικότητα, για το να συνεχίζετε να επενδύετε σε ένα σχέδιο που δεν αποδίδει πια τίποτα, ή για οικονομικές θυσίες που δεν αξίζουν τον κόπο.

Ο Κρεμασμένος στην υγεία και στην ευεξία

Στις ερωτήσεις για την ευεξία, ο Κρεμασμένος ζητά παύση: να ξεκουραστείτε, να κόψετε ταχύτητα, να δεχτείτε μια πιο αργή περίοδο, να αλλάξετε οπτική για τις ίδιες σας τις συνήθειες. Ανάποδος, θυμίζει ότι και η αδράνεια βαραίνει. Οι κάρτες δεν υποκαθιστούν καμία φροντίδα υγείας: η ανάγνωση μιλά για στάση, και όχι για διάγνωση.

Ο Κρεμασμένος στην πνευματική ζωή

Στον εσωτερικό δρόμο, ο Κρεμασμένος είναι μία από τις πιο βαθιές κάρτες του Ταρό. Αντιπροσωπεύει την παράδοση, τον διαλογισμό, τη στιγμή που το εγώ παύει να θέλει να ελέγχει τα πάντα και ανοίγεται σε ό,τι είναι μεγαλύτερο. Για πολλούς αναγνώστες είναι η κάρτα της μύησης: ο άνθρωπος γυρίζει ανάποδα για να ξαναγεννηθεί με άλλο βλέμμα. Το φωτοστέφανο λέει ότι αυτή η αντιστροφή δεν είναι απώλεια, αλλά φώτιση.

Ο Κρεμασμένος ως συμβουλή

Ως συμβουλή, ο Κρεμασμένος λέει: πάψτε να πιέζετε. Δεχτείτε την παύση, περιμένετε με υπομονή, και αξιοποιήστε την για να δείτε τα πράγματα αλλιώς. Αναρωτηθείτε τι είστε διατεθειμένοι να αφήσετε. Και θυμηθείτε ότι και το να μη δράτε είναι επιλογή — κάποτε η πιο σοφή.

Ο Κρεμασμένος στις θέσεις ενός απλώματος

Στο παρελθόν

Μια φάση αναμονής ή μια θυσία που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο βλέπετε τα πράγματα και προετοίμασε το παρόν.

Στο παρόν

Όλα μοιάζουν σταματημένα. Είναι στιγμή για να περιμένετε, να παρατηρήσετε και να αλλάξετε οπτική, και όχι για να δράσετε.

Στο μέλλον

Μια παύση που πλησιάζει, ή μια κατάσταση που θα σας αναγκάσει να δείτε τα πράγματα με άλλον τρόπο.

Ως εμπόδιο

Η αναποφασιστικότητα, η στασιμότητα, ή μια θυσία που δεν έχει πια νόημα.

Ως αποτέλεσμα

Όχι μια άμεση λύση, αλλά μια νέα κατανόηση, που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζετε το ζήτημα.

Αριθμολογία και αντιστοιχίες

Το δώδεκα είναι ο αριθμός ενός πλήρους κύκλου — δώδεκα μήνες, δώδεκα ζώδια, δώδεκα ώρες της ημέρας και της νύχτας. Στη σειρά της Μεγάλης Αρκάνας, ο Κρεμασμένος έρχεται αμέσως μετά τη Δικαιοσύνη και πριν από τον Θάνατο: μετά την απόφαση έρχεται η αιώρηση, και μετά την αιώρηση, το τέλος εκείνου που έπρεπε να τελειώσει. Είναι η παύση που προετοιμάζει τη μεταμόρφωση. Τα δύο του ψηφία, αντεστραμμένα, δίνουν το είκοσι ένα, τον Κόσμο — σαν να φυλά η κάρτα με το κεφάλι κάτω, ανάποδα, την εικόνα της ολοκλήρωσης.

Στην παράδοση της Golden Dawn, αντιστοιχεί στο στοιχείο Νερό και στο εβραϊκό γράμμα Mem, που στα εβραϊκά σημαίνει ακριβώς «νερό». Το Νερό τού δίνει την παράδοση, τη ρευστότητα, την ικανότητα να αφήνεται χωρίς να αντιστέκεται. Η σύγχρονη αστρολογία τον συνδέει με τον Ποσειδώνα, τον πλανήτη της διάλυσης, της θυσίας και της πνευματικής εμπειρίας.

Συνδυασμοί με άλλες κάρτες

• Ο Θάνατος — Μια αναμονή που καταλήγει σε ένα αναγκαίο τέλος: η παύση προετοιμάζει τη μεταμόρφωση.
• Η Ιέρεια — Καιρός σιωπής και διαίσθησης: οι απαντήσεις έρχονται από μέσα, αν ξέρει κανείς να περιμένει.
• Ο Ερημίτης — Απόσυρση και βαθύς στοχασμός· ένας καιρός μακριά από τον κόσμο για να δείτε καθαρά.
• Ο Τροχός της Τύχης — Η αναμονή που προηγείται της στροφής: ο τροχός είναι έτοιμος να γυρίσει.
• Ο Διάβολος — Η αίσθηση ότι είστε δεμένοι σε μια κατάσταση ή σε μια συνήθεια — και η ανάγκη να δείτε το σχοινί με άλλον τρόπο.
• Το Αστέρι — Μια παύση που φέρνει ελπίδα και ανανέωση· η παράδοση που γιατρεύει.
• Τέσσερα των Σπαθιών — Ξεκούραση αναγκαστική ή επιλεγμένη· μια στάση για να ανακτήσετε δυνάμεις.
• Οκτώ των Σπαθιών — Η αίσθηση της παγίδευσης, όταν η έξοδος εξαρτάται από το να αλλάξει ο τρόπος σκέψης.
• Τέσσερα των Κυπέλλων — Απάθεια και αδιαφορία: η παύση που γίνεται στασιμότητα.
• Δέκα των Ράβδων — Μια βαριά θυσία: να σηκώνετε υπερβολικά πολλά για λογαριασμό των άλλων.
• Επτά των Πεντάκλων — Η αναμονή της συγκομιδής: η δουλειά έγινε, λείπει ο χρόνος.