Ooievaar: betekenis van Lenormandkaart 17

De kaart in het kort

Het beeld van de kaart

In de Sol da Alma Lenormand is de Ooievaar een witte ooievaar ten voeten uit, van opzij gezien, naar rechts gekeerd: wit verenkleed, grote zwarte veren op de vleugels, een lange rode snavel, rode poten. Hij staat in ondiep water, op één poot, in een meer met stilstaand water dat de hemel weerspiegelt. Links riet en gouden grassen; op de achtergrond, rechts, een oever met droog gras en een wit huis met een rood dak, met een ooievaarsnest bovenop en een andere ooievaar die erop zit. De hemel is lichtblauw, met roze en gouden wolken en een vage regenboog. In de hoek het getal 17 en de hartenvrouw.

In de Lenormand in gravurestijl is de ooievaar getekend op de manier van natuurhistorische prenten: wit, met duidelijk getekende zwarte vleugelveren, een oranje snavel en roze poten, staand op beide poten aan de rand van een plas. Hij is naar links gekeerd, met een gebogen hals. Eromheen alleen water, gras en een oever met lichte bomen. De twee afbeeldingen komen overeen in de vogel en het water; die van de Sol da Alma voegt het huis met het nest op het dak toe, wat aan de kaart het idee van thuis en terugkeer toevoegt — het is het beeld van ooievaars die hun nest bouwen op daken, schoorstenen en klokkentorens, zo bekend in Portugal.

De symboliek, detail voor detail

De ooievaar

De vogel die met de seizoenen vertrekt en terugkeert. Het is de cyclische beweging, de verandering die bij het leven hoort, en niet het ongeluk dat het onderbreekt.

De opgetrokken poot

In de Sol da Alma staat de vogel op één poot: een pauze tussen twee bewegingen. De verandering is al besloten, maar nog niet gebeurd.

De lange snavel

Precisie, het vermogen om te halen wat men nodig heeft. De Ooievaar verandert niet blindelings: hij verandert met een doel.

Het water

Het element van de overgangen. De ooievaar leeft tussen land en water, op de oever — precies de plek waar het ene iets anders wordt.

Het huis met het nest

Op het schilderij van de Sol da Alma de bestemming van de reis: het nieuwe thuis, of het oude waarnaar men terugkeert. Het verbindt de Ooievaar met het Huis, en verklaart waarom hij zo vaak als verhuizing wordt geduid.

De weerspiegeling in het meer

Het voor en het na. Wat verandert blijft herkenbaar: de Ooievaar verandert zonder uit te wissen.

De regenboog

In de Sol da Alma de belofte van verbetering na de verandering. Hij onderstreept de positieve inslag van de kaart.

De hartenvrouw

Een vrouwelijke figuur en een kleur van genegenheid. Daarom zien sommige kaartleggers in de Ooievaar een vrouw, en geven ze hem een warme toon: de verandering is meestal gewenst.

De geschiedenis van de Ooievaar

De Ooievaar was al kaart 17 van „Das Spiel der Hoffnung”, het Spel van de Hoop dat Johann Kaspar Hechtel rond 1799 in Neurenberg uitgaf, met de hartenvrouw in de hoek. Het was een bordspel van zesendertig kaarten die op tafel werden uitgelegd en met dobbelstenen werden doorlopen, en dankzij de miniatuurspeelkaarten kon men hetzelfde spel gebruiken om de toekomst te lezen.

De naam van Marie Anne Lenormand werd er pas na de dood van de kaartlegster in 1843 aan gegeven, door uitgevers die van haar roem wilden profiteren; men weet niet of zij het ooit heeft gebruikt. In Portugal en Brazilië staat het spel bekend als „Baralho Cigano”, een volkse naam die met geen enkele historische herkomst bij de Roma overeenkomt.

De keuze voor de ooievaar als kaart van verandering verrast niet: in Europa kondigt zijn komst van oudsher het einde van de winter aan, en zijn terugkeer naar hetzelfde nest, jaar na jaar, maakte hem tot een vogel van goede voortekenen, verbonden met het huis en met vernieuwing. Uit die voorstellingswereld erft de kaart haar gunstige toon.

De betekenis van de Ooievaar

De Ooievaar is de kaart van de verandering. Hij zegt dat een situatie van de ene toestand in de andere zal overgaan: verhuizen, van stad veranderen, van baan, van functie, van relatie, van gewoonten, van denkwijze. Het kan een gekozen verandering zijn of een verandering die gebeurt, maar ze is zelden gewelddadig — het is een overgang, iets wat zich verplaatst.

Hij brengt het idee van verbetering met zich mee. Wanneer hij in een vastgelopen legging valt, is het het teken dat de dingen eindelijk in beweging komen; wanneer hij naast een probleem valt, zegt hij dat het zich zal ontwikkelen. Hij heeft ook de betekenis van terugkeer — zoals de vogels die terugkomen — en kan de terugkeer aankondigen van een persoon, van een kans, van een project dat afgesloten leek.

Net als de Ruiter zegt de Ooievaar dat er iets beweegt, en de buurkaarten zeggen wat. Naast het Huis is het een verhuizing of een verbouwing; naast de Toren, een verandering van baan of van instelling; naast het Hart, een verandering in de gevoelens. Zijn inslag is positief: met zware kaarten kost de verandering moeite, maar ze blijft een stap vooruit.

De Ooievaar in de liefde

In de liefde kondigt de Ooievaar een nieuwe fase aan. In een relatie kan dat samenwonen zijn, samen verhuizen, een stap zetten die de status van de relatie verandert, of gewoon een vernieuwing — de routine die wordt doorbroken, het enthousiasme dat terugkeert. In een crisis zegt hij dat de situatie zich zal ontwikkelen, en dat ze niet zal blijven zoals ze is.

Voor wie alleen is, is het een veelbelovende kaart: het liefdesleven komt in beweging, vaak door een verandering op een ander gebied — een nieuw huis, een nieuwe baan, een nieuwe plek waar men iemand leert kennen. Hij heeft ook de betekenis van terugkeer: iemand uit het verleden die weer opduikt. Naast de Ring is het een verandering in de verbintenis; naast de Zeis of de Doodskist kan de verandering een scheiding zijn, maar dan beleefd als overgang en niet als ramp.

De Ooievaar in werk en geld

In het werk is de Ooievaar een van de beste kaarten voor wie wil veranderen: een promotie, een overplaatsing, een nieuwe baan, een verandering van vakgebied, team of werkplek. Hij kan ook een reorganisatie in het bedrijf aankondigen, of een terugkeer — naar een oud beroep, naar een project dat stil was komen te liggen. Hij begunstigt wie zich aanpast en wie bereid is in beweging te komen.

Wat geld betreft, wijst hij op een ontwikkeling van de financiële situatie, doorgaans ten goede, en vooral op veranderingen: een nieuwe bron van inkomsten, een heronderhandeling, een uitgave die met een verhuizing samenhangt. Naast de Vissen verbetert het geld; naast het Huis of de Sleutel kan hij spreken van het kopen, verkopen of huren van een woning.

De Ooievaar bij gezondheid en welzijn

Bij vragen over welzijn spreekt de Ooievaar van veranderde gewoonten, van een overgangsfase en van een gunstige ontwikkeling; het is een kaart van herstel en vernieuwing in de zin van tendensen. Soms wordt hij, vanwege het beeld van de vogel, met de benen in verband gebracht. Zoals altijd in de Lenormand vervangt de duiding geen enkel consult en geen enkele medische zorg.

De Ooievaar als persoon

Wanneer hij iemand beschrijft, is de Ooievaar een persoon die verandert, die zich aanpast, die niet graag stilstaat: iemand in een overgangsfase, iemand die net is aangekomen of gaat vertrekken, iemand die terugkeert. Vanwege de hartenvrouw zien sommige kaartleggers er een vrouw in, hartelijk in de omgang, en in bepaalde contexten een elegant, slank persoon met lange benen, zoals de vogel. Soms is het ook degene die de verandering in het leven van een ander teweegbrengt.

De Ooievaar als advies

Als advies zegt de Ooievaar: verander. Klamp u niet vast aan wat niet meer dient, aanvaard de nieuwe fase, bereid de overgang rustig voor in plaats van u ertegen te verzetten. Van plek, methode of standpunt veranderen kan precies zijn wat nodig is om de situatie te deblokkeren. En hij herinnert eraan dat veranderen niet verliezen is: wat waarde heeft, gaat met u mee.

De tijd van de Ooievaar

De Ooievaar is niet zo snel als de Ruiter en niet zo plotseling als de Zeis. De veranderingen die hij aankondigt worden doorgaans voorbereid en vinden plaats in weken of een paar maanden. Als trekvogel is hij verbonden met de seizoenen, en sommige kaartleggers brengen hem in verband met de lente of met een cyclus die zich herhaalt. Naast het Anker of de Berg duurt de verandering lang of stuit ze op weerstand; naast de Ruiter versnelt ze.

In het Grote Tableau: huis 17

In het Grote Tableau — de legging met de zesendertig kaarten uitgelegd in vier rijen — is de zeventiende positie het huis van de Ooievaar. De kaart die daar valt, zegt wat er in het leven van de vrager verandert of zal veranderen. En de Ooievaar zelf brengt, waar hij ook valt, verandering en beweging in het thema van dat huis: de zaak zal niet blijven zoals ze is.

Combinaties met andere kaarten

• Huis — Verhuizing, verbouwing, een vernieuwing in het huis of in het gezin.
• Vos — Verandering van baan, een overplaatsing of een nieuwe functie.
• Toren — Verandering van instelling of bedrijf; een officiële reorganisatie.
• Hart — De gevoelens veranderen; een relatie die een nieuwe fase ingaat.
• Ring — Een verandering in de verbintenis: een overeenkomst vernieuwen, formaliseren of herzien.
• Schip — Een verhuizing ver weg, naar een andere stad of een ander land.
• Kind — Een nieuw begin; een kleine verandering die een nieuwe fase opent; zaken rond kinderen.
• Vissen — Een financiële verbetering, een nieuwe bron van inkomsten.
• Berg — Een geremde of moeilijke verandering, die geduld vraagt.
• Anker — Een verandering die definitief wordt; zich ergens vestigen.
• Ruiter — Een snelle verandering, of een bericht dat alles in beweging zet.
• Doodskist — Het einde van een fase die plaatsmaakt voor een andere; een noodzakelijke overgang.